नागपूर: उपराजधानी नागपूरसाठी एक अत्यंत अभिमानास्पद बातमी समोर आली आहे. नागपूरचे प्रसिद्ध अस्थीरोग तज्ज्ञ डॉ. संजीव चौधरी यांनी दहा वर्षांपूर्वी सुरू केलेल्या 'हेटको' ( हेल्थ एज्युकेशन अँड टेलीकन्सल्टेशन) प्रकल्पाने आता जागतिक स्तरावर आपले महत्त्व सिद्ध केले आहे. अस्थिभंग आणि हाडांच्या ठिसूळपणाच्या आजाराने (आॅस्टिओपोरोसिस) त्रस्त असलेल्या रुग्णांसाठी तयार केलेल्या या अनोख्या मॉडेलला पॅरिसमध्ये झालेल्या वैद्यकीय परिषदेत मानपत्र देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे. 'हेटको' प्रकल्पाच्या या कायार्मुळे, जगातील ५० अस्थिरोग तज्ज्ञाच्या गटात डॉ. संजीव चौधरी यांची निवड झाली आहे. या प्रकल्पाचे वैशिष्ट्य म्हणजे ‘टेले कन्सल्टेशन’ प्रणालीचा वापर करत गावखेड्यातील विशेषत: महिलांसाठी आॅस्टिओपोरोसिस या हाडांच्या आजाराचे व्यवस्थापन करणारे हे एक अनोखे आणि प्रभावी मॉडेल ठरले आहे. कोर फाऊंडेशनच्या माध्यमातून डॉ. चौधरी यांनी 'हेटको' प्रकल्प विदर्भासह पूर्वोत्तर भारतातील १०० हून अधिक गावांमध्ये यशस्वीरित्या राबवला. याची सुरुवात मध्य प्रदेशातील दुर्गम भागातील 'तायगाव खैरी' गावातून झाली. या प्रकल्पासाठी एक विशेष वाहन विकसित करण्यात आले आहे, जे गावात जाऊन आॅस्टिओपोरोसिसबद्दलची माहिती चित्रांसह ध्वनीफितीद्वारे प्रसारित करते आणि महिलांना एकत्र आणते. इंटरनेटच्या मदतीने, वाहनावरील टीव्ही स्क्रीनद्वारे नागपूरमध्ये असलेले डॉ. चौधरी थेट उपस्थितांशी संवाद साधतात आणि उपचारांसोबतच प्रतिबंधात्मक उपायांचे मार्गदर्शन करतात. यामुळे आॅस्टिओपोरोसिससारख्या गंभीर आजारावर वेळेवर उपचार व मार्गदर्शन मिळणे शक्य झाले आहे.
स्वीडनमध्येही भारतीय संशोधनाचा गौरव
पॅरिसमधील सन्मानासोबतच, डॉ. चौधरी यांना स्वीडनमधील भारतीय दूतावासाच्या माध्यमातून भारतीय ‘डायस्पोरा’ला संबोधित करण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले होते. तेथे त्यांनी रजोनिवृत्तीनंतरच्या महिलांमध्ये ‘व्हिटॅमिन-डी’ची कमतरता आणि आॅस्टिओपोरोसिसच्या वाढीवर महत्त्वपूर्ण संशोधन सादर केले होते.
Web Summary : Dr. Sanjeev Choudhary's 'Hetco' project, aiding osteoporosis patients in rural India through telemedicine, received recognition in Paris. The model, utilizing mobile health units and remote consultations, effectively manages bone health issues in underserved communities. His research on Vitamin-D deficiency was also presented in Sweden.
Web Summary : डॉ. संजीव चौधरी के 'हेटको' प्रोजेक्ट, जो टेलीमेडिसिन के माध्यम से ग्रामीण भारत में ऑस्टियोपोरोसिस रोगियों की सहायता करता है, को पेरिस में मान्यता मिली। मोबाइल स्वास्थ्य इकाइयों और दूरस्थ परामर्शों का उपयोग करने वाला यह मॉडल वंचित समुदायों में हड्डी के स्वास्थ्य के मुद्दों का प्रभावी ढंग से प्रबंधन करता है। स्वीडन में विटामिन-डी की कमी पर उनके शोध को भी प्रस्तुत किया गया।