अमेरिकेला बंदर, कराचीमध्ये तुर्कीला जमीन; पाकिस्तानच्या नवीन युतीमुळे भारतासमोर आव्हान

या नवीन भागीदारींमुळे भारताला बहुआयामी धोका निर्माण झाला आहे. पहिले म्हणजे सुरक्षेचे आव्हान आहे.

पाकिस्तान आणि अमेरिकेची जवळीक वाढल्याने भारतासमोर नवीन आव्हान निर्माण झाले आहे. चीनच्या सावलीत असलेला पाकिस्तान आता अमेरिका आणि तुर्कीसोबतच्या आपल्या भागीदारीला पुन्हा बळकटी देत ​​आहे. हा बदल केवळ इस्लामाबादच्या परराष्ट्र धोरणात एक महत्त्वाचा टप्पाच नाही तर भारताच्या सुरक्षा, व्यापारी हितसंबंध आणि प्रादेशिक प्रभावाला थेट आव्हान देत आहे.

आर्थिक संकट आणि राजकीय अस्थिरतेच्या काळात, पाकिस्तान आता अमेरिका आणि तुर्कीला धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे करार देत आहे. सर्वात महत्त्वाचे पाऊल म्हणजे चीनच्या ग्वादर बंदरापासून फक्त १०० किलोमीटर अंतरावर असलेले अरबी समुद्रावरील पासनी बंदर अमेरिकेसाठी उघडण्याचा प्रस्ताव आहे.

म्हणे, कसलाही पश्चात्ताप नाही... दैवी शक्तीनं सांगितलं!; सरन्यायाधीश हल्ला प्रकरणात 'त्या' वकिलाचं विधान

पासनी बंदर: अमेरिकेसाठी एक धोरणात्मक प्रस्ताव

पाकिस्तान आणि अमेरिकेतील संबंध नेहमीच अस्थिर राहिले आहेत. शीतयुद्धाच्या काळात पाकिस्तान हा अमेरिकेचा एक महत्त्वाचा मित्र मानला जात होता, पण ९/११ नंतर दहशतवादविरोधी पाकिस्तानच्या दुटप्पी दृष्टिकोनामुळे हे संबंध थंडावले. २०२५ मध्ये वॉशिंग्टन पुन्हा इस्लामाबादकडे वळले आहे. याची प्राथमिक कारणे म्हणजे प्रादेशिक स्थिरता, खनिज संसाधनांची उपलब्धता आणि चीनचा वाढता प्रभाव संतुलित करणे आहे.

पाकिस्तानने अमेरिकेला बलुचिस्तानमधील पासनी येथे १.२ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त खर्चाचे नागरी बंदर बांधण्याची आणि चालवण्याची ऑफर दिली आहे. हे बंदर चीनने बांधलेल्या ग्वादर बंदरापासून फक्त १०० किलोमीटर अंतरावर आहे आणि संयुक्तपणे विकसित केलेल्या भारत-इराण चाबहार बंदराजवळ आहे. सप्टेंबरमध्ये पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख फील्ड मार्शल असीम मुनीर, पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यात झालेल्या बैठकीनंतर हा प्रस्ताव समोर आला.

या प्रस्तावाला आकर्षक बनवण्यासाठी, पाकिस्तानने त्यांच्या खनिज संपत्तीमध्ये,  दुर्मिळ पृथ्वीवरील खनिजांमध्ये प्रवेश देण्याचे संकेत दिले आहेत, हे संरक्षण आणि स्वच्छ ऊर्जा तंत्रज्ञानासाठी महत्त्वाचे आहेत. जरी अधिकृतपणे असे म्हटले गेले असले तरी, या बंदरावर कोणताही अमेरिकन लष्करी तळ राहणार नाही, पण पासनीचे भौगोलिक स्थान ते धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे बनवते.