इराण संघर्ष : ट्रम्प यांची दोन आठवड्यांतच राजकीय कोंडी; सैनिकांचे मृत्यू, तेलदरवाढ व बाजारातील घसरणीमुळे अस्वस्थ जनतेकडून तीव्र टीका 

होर्मुजमध्ये सुरक्षिततेसाठी मदतीचे आवाहन : ट्रम्प यांनी मित्रदेशांना होर्मुज सामुद्रधुनीत जहाजे पाठवण्याचे आवाहन केले. इराणने आखाती देशांच्या उर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ले सुरू ठेवण्याचा इशारा दिल्याने जागतिक उर्जा बाजारात अस्थिरता वाढली आहे.

अमेरिका व इस्रायलनेइराणवर हल्ले सुरू केल्यानंतर अवघ्या दोन आठवड्यांतच अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यावर जनतेकडून राजकीय दबाव वाढताना दिसत आहे. युद्धात अमेरिकेच्या काही सैनिकांचे झालेले मृत्यू, जागतिक तेलदरातील वाढ आणि आर्थिक बाजारातील घसरण यामुळे अमेरिकेच्या जनतेत अस्वस्थता वाढली असून, ट्रम्प प्रशासनावर टीका होत आहे. युद्ध सुरू करण्याचे कारण आणि ते कसे संपवणार याबाबत ठोस स्पष्टीकरण देण्यात प्रशासन अपयशी ठरत असल्याची टीकाही होत आहे. काही ट्रम्प समर्थकांनीही धोरणावर प्रश्न उपस्थित केले असून, ट्रम्प यांच्या लोकप्रियतेच्या आकडेवारीत घट होत असल्याचे संकेत आहेत. नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर या घडामोडींना मोठे राजकीय महत्त्व प्राप्त झाले आहे. अमेरिकेच्या सर्वसामान्य जनतेमध्ये महागाईमुळे सरकारविरोधात रोष निर्माण झाला आहे.

ट्रम्प यांच्यावर दबावाची कारणेहोर्मुजमध्ये सुरक्षिततेसाठी मदतीचे आवाहन : ट्रम्प यांनी मित्रदेशांना होर्मुज सामुद्रधुनीत जहाजे पाठवण्याचे आवाहन केले. इराणने आखाती देशांच्या उर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ले सुरू ठेवण्याचा इशारा दिल्याने जागतिक उर्जा बाजारात अस्थिरता वाढली आहे.

रशियाच्या तेलावर निर्बंध सैल : अमेरिकेच्या अर्थ मंत्रालयाने पर्शियाच्या आखातात व अन्य भागात अडकलेल्या रशियाच्या तेलवाहू जहाजांना मोकळीक देत ३० दिवसांची सूट दिली. त्यामुळे रशियाचा आर्थिक फायदा होण्याची शक्यता असल्याची टीका होत आहे.

ट्रम्प समर्थकांमध्येही मतभेद : “मेक अमेरिका ग्रेट अगेन” (मागा) गटातही इराण युद्धावर मतभेद दिसत आहेत. काहींनी कारवाईला पाठिंबा दिला असला तरी इतरांनी ट्रम्प यांनी निवडणूक प्रचारात युद्ध समाप्त करण्याचे आश्वासन दिल्याची आठवण करून दिली. इंधन दर वाढत राहिल्यास अमेरिकेत नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांत रिपब्लिकन पक्षाला मोठे नुकसान होऊ शकते, असा इशारा रिपब्लिकन सिनेटर रँड पॉल यांनी दिला आहे. 

दिवसभरात घडले काय?बहरिनमध्ये हेरगिरीच्या संशयावरून ५ जण अटकेत  बहरिन पोलिसांनी इराणसाठी संवेदनशील माहिती गोळा करणाऱ्या पाच जणांना अटक केली. यातील एकाने इराणमधून विशेष प्रशिक्षण घेतल्याचा आरोप आहे. या गटाने बहरिनमधील महत्त्वाच्या ठिकाणांचे व हॉटेल्सचे फोटो व स्थान निर्देशांक पाठवून लक्ष्य निश्चित करण्यात मदत केल्याचा आरोप आहे.

यूएईने चार क्षेपणास्त्रे आणि सहा ड्रोन पाडले : यूएईने इराणकडून डागण्यात आलेली चार बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि सहा ड्रोन हवेतच पाडल्याची माहिती दिली. यूएईने आतापर्यंत २९८ बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे, १५ क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि १,६०६ ड्रोन रोखले आहेत. या काळात यूएईमध्ये किमान सहा जणांचा मृत्यू झाला असून १४२ जण जखमी झाले आहेत.

इस्रायलकडून आपत्कालीन लष्करी निधी मंजूर : इस्रायल सरकारने इराणविरुद्ध सुरू असलेल्या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर सुमारे ८२७ दशलक्ष डॉलरचा आपत्कालीन लष्करी निधी मंजूर केला. इस्रायली वृत्तपत्र हारेत्झनुसार हा २.६ अब्ज शेकेलचा निधी दारुगोळा, प्रगत शस्त्र प्रणाली खरेदी आणि युद्धसाठा भरून काढण्यासाठी वापरला जाणार आहे.

नेतान्याहू यांचा व्हिडीओ;  'आय एम डेड फॉर कॉफी!' इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांचा इराणच्या हल्ल्यात मृत्यू झाला आहे, अशा वावड्या सोशल मीडियावर उठल्या होत्या. मात्र, या सर्व अफवांना नेतन्याहू यांनी रविवारी एका कॉफी शॉपमधून व्हिडीओ शेअर करत हिब्रूमध्ये अतिशय मिश्किलपणे उत्तर दिले आहे. "माझ्या मृत्यूच्या अफवा पसरवणाऱ्यांना मी आता 'कॉफी'च्या माध्यमातून उत्तर देत आहे," असे म्हणत त्यांनी आपण सुखरूप असल्याचे दाखवून दिले.

त्यांच्या मृत्यूच्या अफवांना उत्तर देण्यासाठी नेतन्याहू एका कॅफेमध्ये पोहोचले. तिथे त्यांनी कॉफीची ऑर्डर देताना 'एक्स'वर व्हिडीओ पोस्ट केला. या व्हिडीओमध्ये त्यांनी मुद्दाम आपले दोन्ही हात कॅमेरासमोर धरले आणि आपल्याला १० बोटेच असल्याचे दाखवून दिले. याद्वारे त्यांनी 'सहा बोटे' व 'एआय व्हिडीओ'चे दावे फोल ठरवले.