मुंबई : कोविड काळात मोबाईल ॲपद्वारे सुलभ कर्जाचे आमिष दाखवत ग्राहकांची फसवणूक करणाऱ्या काही वित्तीय कंपन्यांना ईडीने (सक्तवसुली संचालनालय) चाप लावत सुमारे सहा कोटी १७ लाख रुपयांच्या मालमत्तेवर टाच आणली आहे. या कंपन्यांनी कर्ज वितरण करताना घसघशीत प्रक्रिया शुल्क आणि बेसुमार व्याजदर आकारले होते. यामुळे मोबाईल ॲपद्वारे एकप्रकारे होणाऱ्या खाजगी सावकारीला ईडीने चाप लावला आहे.
धक्कादायक गोष्ट म्हणजे, या कंपन्यांची सूत्र चीनवरून हालत असल्याचेही तपासात निष्पन्न झाले आहे. उपलब्ध मााहितीनुसार, गेल्या दोन वर्षांत कॅश मास्टर, क्रेझी रुपे, कॅशिन, रुपी मेन्यू ही ॲप्स बाजारात आली. या ॲप्सद्वारे ग्राहकांना सुलभरीत्या कर्ज वितरणाचे आमिष दाखवत भुलविण्यात आले. मोठ्या प्रमाणावर मार्केटिंग करत या कंपन्यांनी अनेक ग्राहकांना कर्ज वितरण केले. मात्र, भरमसाठ प्रक्रिया शुल्क आणि अवाजवी व्याजदर यामुळे ग्राहकांना याचा मोठा फटका बसला. या प्रकरणाच्या निमित्ताने या कंपन्यांचे चीनी कनेक्शन ही उजेडात आले आहे. या कंपन्या वरकरणी भारतीय नागरिकांच्या मालकीच्या असल्या तरी याचे खरे मालक हे चीनी नागरिक असल्याचेही ईडीच्या तपासात दिसून आले आहे.
कर्जापोटी वितरित करण्यात आलेल्या पैशांचा स्त्रोत हा चीनी कंपन्यांचा होता तसेच व्याजापोटी मिळणारे पैसे देखील चीनकडे वळविण्यात आल्याचे तपासात दिसून आले. या कारणास्तव ईडीने आर्थिक गैरव्यवहार प्रतिबंधात्मक कायद्यांतर्गत (पीएमएलए) या कंपन्यांच्या मालमत्तेवर टाच आणली आहे.
कसा झाला गैरव्यवहार ?हा खेळ सुरू करण्यासाठी चीनी नागरिकांनी भारतातील काही चार्टर्ड अकाऊंटंटशी संगनमत केले. या चार्टर्ड अकाऊंटंटनी भारतातील काही गरीब तरुणांना पैशाचे आमिष देत त्यांची ओळखपत्र, पॅन कार्डाची प्रत घेतली. याच कागदपत्रांच्या आधारे नो युअर कस्टमर (केवायसी) प्रक्रिया पार पाडत कंपन्यांची स्थापना करण्यात आली तसेच या कंपन्यांमध्ये या गरीब लोकांना संचालक, समभाग धारक बनविण्यात आले.या कंपन्यांना कर्ज वितरणासाठी जो निधी उपलब्ध झाला तो, प्रामुख्याने परदेशातून त्यातही चीनमधून आला होता. हे पैसे नॉन बँकिंग फायनान्स कंपन्यांच्या मार्फत ॲपच्या माध्यमातून कर्जापोटी देण्यात आले.