- डॉ. अमेय पांगारकरएआय तज्ज्ञ
महाराष्ट्रात चॅट जीपीटीचा वापर पुढील क्षेत्रांमध्ये झाला आहे :शैक्षणिक : विद्यापीठे आणि शाळांमध्ये शिक्षकांनी चॅट जीपीटीचा उपयोग केला आहे, प्रकल्पांचे मार्गदर्शन, निबंध लेखन आणि संशोधनासाठी विद्यार्थ्यांना सहाय करण्यासाठी.कृषी : शेतकऱ्यांनी चॅट जीपीटीच्या मदतीने शेतीसंबंधित आधुनिक तंत्रज्ञान, पीक संरक्षण आणि हवामानाच्या अंदाजाची माहिती मिळवली.व्यवसाय : छोटे आणि मध्यम उद्योग मालकांनी विपणन कल्पना, सोशल मीडिया पोस्ट तयार करणे आणि ग्राहक प्रश्नांना उत्तर देण्यासाठी चॅट जीपीटीचा प्रभावीपणे वापर केला.विधी : वकील आणि कायदा सल्लागारांनी प्रारंभिक कायदेशीर मसुदा तयार करण्यासाठी आणि क्लायंटच्या प्रश्नांसाठी चॅट जीपीटी वापरले.महाराष्ट्रीय साहित्य आणि संस्कृती : स्थानिक लेखक आणि कवींनी चॅट जीपीटीचा उपयोग साहित्यिक लेखनासाठी प्रेरणा घेण्यासाठी केला. तसेच, चॅट जीपीटीने मराठी भाषेतील संभाषणास हातभार लावला आहे.
बरोब्बर दोन वर्षांपूर्वी ३० नोव्हेंबर २०२२ रोजी चॅट जीपीटी या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (एआय) टूलचा जन्म झाला. तुमची लिखापढीची सर्व कामे या टूलकडून होणार, असा गवगवा झाला आणि मानवाच्या तंत्रज्ञानातील प्रगतीच्या इतिहासात एक नवा अध्याय सुरू झाला. या दोन वर्षांत चॅट जीपीटी आणि तत्सम एआय साधनांनी जगभरातील जीवनशैली अक्षरश: व्यापून टाकली. चॅट जीपीटीचा रोजच्या जीवनाबरोबरच शिक्षण, व्यवसाय आणि विचार करण्याची पद्धत यावर प्रचंड प्रभाव पडला आहे.मागील दोन वर्षांत, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात चॅट जीपीटी हा एक क्रांतिकारक बदल ठरला आहे. भारतात, विशेषतः महाराष्ट्रात, चॅट जीपीटीच्या वापराचे स्वरूप विविध क्षेत्रांत आणि स्थितींमध्ये अनोख्या पद्धतीने बदलले आहे. यामुळे भारत आज चॅट जीपीटीचा सर्वाधिक वापर करणारा देश ठरला आहे.
भारतातील वाढता प्रभावभारताची विविधतापूर्ण आणि बहुभाषिक लोकसंख्या चॅट जीपीटीला एक बहुपयोगी साधन बनवते. मराठीसारख्या प्रादेशिक भाषांमध्ये समर्थन उपलब्ध असल्यामुळे, ग्रामीण आणि शहरी भागातील लोक चॅट जीपीटीचा उपयोग करत आहेत. भविष्यात, एआय तंत्रज्ञान नोकऱ्यांच्या स्वरूपात मोठा बदल घडवणार आहे. काही पारंपरिक नोकऱ्या कमी होऊ शकतात, परंतु एआयसाठी आवश्यक कौशल्ये असलेल्या नोकऱ्यांचे प्रमाण वाढेल.
भविष्यातील मार्गचॅट जीपीटीसारखी साधने शिक्षण, कृषी, व्यवसाय आणि सार्वजनिक धोरणांमध्ये आणखी प्रभावी ठरणार आहेत. याचा उपयोग करताना नैतिकता, तथ्य पडताळणी, आणि जबाबदारी यांचा आदर ठेवणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्रासारख्या प्रगत राज्यात चॅट जीपीटीचा सकारात्मक आणि उद्दिष्टपूर्ण उपयोग भविष्यातील यशाची गुरुकिल्ली ठरू शकतो. शेवटी, एआय हे मानवासाठी सहायक आहे, प्रतिस्थानी नाही. त्याचा योग्य आणि संतुलित वापर आपल्याला अधिक सशक्त आणि सक्षम बनवेल.
चॅट जीपीटीच्या वापराबाबत काय ‘करावे आणि टाळावे’
करावे :स्पष्ट प्रश्न विचारणे : अचूक आणि नेमकी उत्तरे मिळवण्यासाठी चॅट जीपीटीला स्पष्ट आणि व्यवस्थित प्रश्न विचारा.संशोधनासाठी पूरक साधन म्हणून वापर : चॅट जीपीटीचा वापर प्राथमिक माहिती मिळवण्यासाठी करा, परंतु अंतिम सत्य म्हणून विश्वास ठेवू नका.भाषा अनुवाद : चॅट जीपीटीचा उपयोग बहुभाषिक संभाषणासाठी प्रभावी ठरतो. परंतु तो यांत्रिक पद्धतीने केलेला असतो. अनुवादात भावार्थ शोधावा लागतो. त्यामुळे चॅट जीपीटीने जरी अनुवाद केला असला तरी मजकूर एकदा नीट तपासून भावार्थ त्यात उतरला आहे ना, याची खातरजमा करून घेतलेली बरी. टाळावे :संवेदनशील माहिती शेअर करणे : वैयक्तिक किंवा गोपनीय माहिती चॅट जीपीटीकडे शेअर करू नका.अंधविश्वास ठेवणे : चॅट जीपीटीद्वारे दिलेली माहिती सत्य असली तरी ती पडताळून पाहणे महत्त्वाचे आहे.अविचाराने वापर : चॅट जीपीटी हे तांत्रिक साधन आहे; ते मानवी तर्कशक्तीची जागा घेऊ शकत नाही.