भारताच्या संरक्षण सिद्धतेसाठी आजचा दिवस ऐतिहासिक ठरला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांची आज मुंबईतील 'लोकभवन' येथे महत्त्वाची भेट झाली. या भेटीत दोन्ही देशांच्या मैत्रीचे नवे पर्व सुरू झाले असून, तब्बल ११४ राफेल फायटर जेट्स आणि शक्तिशाली हॅमर मिसाईलच्या खरेदीवर अधिकृत शिक्कामोर्तब करण्यात आले आहे. विशेष म्हणजे, आता हे राफेल विमान भारतातच तयार होणार असून, हा प्रकल्प तब्बल ३.२५ लाख कोटी रुपयांचा आहे.
राफेल आता 'मेक इन इंडिया'
मॅक्रॉन यांच्या भारत दौऱ्याच्या पूर्वसंध्येला संरक्षण मंत्रालयाने ११४ राफेल फायटर जेट्सच्या निर्मितीला मंजुरी दिली. फ्रान्सची प्रसिद्ध 'दसॉल्ट' कंपनी आता भारतातील एका स्वदेशी कंपनीसोबत मिळून राफेलचा प्रकल्प उभारणार आहे. या प्रकल्पामुळे भारत केवळ राफेलची निर्मितीच करणार नाही, तर भविष्यात आशियाई देशांनाही येथून या विमानांची निर्यात केली जाणार आहे. तसेच भारतीय नौदलासाठी आवश्यक असलेल्या 'मरीन' राफेलची निर्मितीही याच प्रकल्पात होण्याची शक्यता आहे.
चीता आणि चेतक हेलिकॉप्टर्सना मिळणार सुटी
या ऐतिहासिक भेटीदरम्यान पंतप्रधान मोदी आणि राष्ट्राध्यक्ष मॅक्रॉन बेंगळुरूनजीक असलेल्या एअरबस आणि टाटा कंपनीच्या संयुक्त हेलिकॉप्टर प्लांटचे व्हर्च्युअल उद्घाटन करणार आहेत. या कारखान्यात भारतीय लष्करासाठी 'H-125' लाइट युटिलिटी हेलिकॉप्टर्स बनवली जातील. ही नवी हेलिकॉप्टर्स भारतीय हवाई दल आणि लष्करातील जुन्या पडलेल्या 'चीता' आणि 'चेतक' हेलिकॉप्टर्सची जागा घेतील. या सोहळ्यासाठी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि फ्रान्सच्या संरक्षण मंत्री स्वतः प्लांटमध्ये उपस्थित राहणार आहेत.
या दौऱ्यात केवळ संरक्षण करारच नाहीत, तर आरोग्य, पुरवठा साखळी आणि कौशल्य विकासावरही डझनभर सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या जाणार आहेत. दोन्ही नेत्यांनी संयुक्तपणे वर्ष २०२६ हे 'भारत-फ्रान्स नवोन्मेष वर्ष' म्हणून साजरे करण्याची घोषणा केली आहे. मॅक्रॉन यांची ही चौथी भारत भेट असली तरी मुंबईची ही पहिलीच भेट असल्याने या दौऱ्याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
जागतिक राजकारणावर प्रभाव
भारत आणि फ्रान्समधील ही धोरणात्मक भागीदारी आशिया-प्रशांत क्षेत्रातील सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. मुंबईच्या लोकभवनमध्ये झालेल्या या द्विपक्षीय चर्चेनंतर दोन्ही देशांचे संबंध एका नव्या उंचीवर पोहोचले आहेत.
Web Summary : India and France deepen defense cooperation. A deal for 114 Rafale fighter jets and HAMMER missiles was finalized, with production planned in India. The agreement also includes helicopter manufacturing, replacing older models and boosting regional security.
Web Summary : भारत और फ्रांस ने रक्षा सहयोग को और गहरा किया। 114 राफेल लड़ाकू जेट और हैमर मिसाइलों का सौदा हुआ, जिनका उत्पादन भारत में होगा। समझौते में हेलीकॉप्टर निर्माण भी शामिल है, जो पुराने मॉडलों की जगह लेगा और क्षेत्रीय सुरक्षा को बढ़ावा देगा।