काल इस्रोचे चंद्रयान आकाशात झेपावले. ISRO ने चंद्रयान-3 च्या कक्षेतील पहिले प्रक्षेपण यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहे. म्हणजेच त्याचा पहिला वर्ग बदलण्यात आला आहे. आता ते पृथ्वीभोवती लंबवर्तुळाकार कक्षेत ४२ हजारांहून अधिक कक्षेत फिरत आहे. सध्या इस्रोचे वैज्ञानिक त्याच्या कक्षाशी संबंधित डेटाचे विश्लेषण करत आहेत. प्रक्षेपणानंतर, चंद्रयान-3 लंबवर्तुळाकार कक्षेत १७९ किमीच्या पेरीजी आणि ३६,५०० किमीच्या अपोजीसह समाविष्ट केले.
पृथ्वीभोवती पाच वेळा कक्षेतील युक्ती चालवली जाईल. म्हणजे वर्ग बदलला जाईल. यामध्ये अपोजी इन फोर म्हणजे चंद्रयान पृथ्वीपासून कधी दूर होईल. तो वर्ग बदलला जाईल. म्हणजे पहिला, तिसरा, चौथा आणि पाचवा. यात दुसरा वर्ग का नाही असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. खरं तर, दुसऱ्या कक्षेत अपोजी नाही तर पेरीजी बदलले जाईल. म्हणजेच जवळचे अंतर वाढवले जाईल.
चंद्रावर उतरणार रंभा! पृष्ठभागावरील माती, वातावरणाचा करणार सखोल अभ्यास
३१ जुलै २०२३ रोजी चंद्रयान-3 पृथ्वीपासून दहापट दूर गेले असते. इस्रोचे शास्त्रज्ञ अपोजी बदलून त्याचे अंतर वाढवत राहतील. पृथ्वीपासून सुमारे १ लाख किलोमीटर अंतरापर्यंत पोहोचेपर्यंत वाढेल. येथे पोहोचल्यानंतर वैज्ञानिक त्याला गोफ बनवतील. म्हणजेच,चंद्रयान-3 ला स्लिंगशॉटद्वारे ट्रान्सल्युनर इन्सर्शनमध्ये पाठवतील. म्हणजे चंद्रासाठी निश्चित केलेली लांब पल्ल्याची सौर कक्षा आहे.
या प्रदीर्घ कक्षेत पाच दिवस म्हणजे ५-६ ऑगस्टला प्रवास केल्यानंतर, चंद्रयान-३ चंद्राच्या कक्षेत प्रवेश करण्याच्या टप्प्यात असेल. त्यानंतर चंद्रयान-३ ची प्रोपल्शन सिस्टीम चालू केली जाईल. त्याला पुढे ढकलले जाईल. म्हणजेच तो चंद्राच्या १०० किलोमीटरच्या वरच्या कक्षेत पाठवला जाईल. १७ ऑगस्ट रोजी, प्रणोदन प्रणाली चंद्रयान-3 च्या लँडर-रोव्हरपासून वेगळी होईल. अशा प्रकारे वेग कमी केला जाईल, त्यानंतर लँडिंग प्रोपल्शन मॉड्यूल वेगळे केल्यानंतर, लँडर चंद्राच्या 100X30 किलोमीटरच्या कक्षेत आणले जाईल. यासाठी डीबूस्टिंग करावे लागेल. म्हणजे त्याचा वेग कमी करावा लागेल. हे काम २३ ऑगस्ट रोजी होणार आहे. तेव्हाच इस्रोच्या वैज्ञानिकांचे टेन्शन थांबणार आहे.
यावेळी विक्रम लँडरच्या चारही पायांची ताकद वाढवण्यात आली आहे. नवीन सेन्सर बसवण्यात आले आहेत. नवीन सोलर पॅनल बसवण्यात आले आहे. मागील वेळी चंद्रयान-2 च्या लँडिंग साइटचे क्षेत्रफळ 500 मीटर X 500 मीटर म्हणून निवडले होते. इस्रोला विक्रम लँडर मध्यभागी उतरवायचे होते. त्यामुळे काही मर्यादा होत्या. यावेळी लँडिंगचे क्षेत्रफळ ४ किमी x २.५ किमी ठेवण्यात आले आहे. म्हणजेच चंद्रयान-३ चे विक्रम लँडर इतक्या मोठ्या क्षेत्रात उतरू शकते.