Iran Crisis: पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावामुळे जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर परिणाम होत असून, होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) मार्गावरील अडथळ्यांमुळे तेल आणि गॅस पुरवठा विस्कळीत झाला आहे. अशा परिस्थितीत इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी ऊर्जा पुरवठ्यासाठी पर्यायी मार्गाचा प्रस्ताव मांडला आहे.
इस्रायलमार्गे नव्या पाइपलाइनची संकल्पना
नेतन्याहू यांनी सुचवले की, अरब देशांमधून इस्रायलपर्यंत आणि तेथून भूमध्य समुद्रातील बंदरांपर्यंत तेल आणि गॅस वाहतुकीसाठी पाइपलाइन उभारावी. या नव्या मार्गामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीसारख्या संवेदनशील ‘चोक पॉइंट्स’वरील अवलंबित्व कमी होईल आणि जागतिक पुरवठा साखळी अधिक सुरक्षित बनेल. त्यांच्या मते, युद्ध संपल्यानंतर हा प्रकल्प राबवता येऊ शकतो आणि त्यामुळे दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षिततेस हातभार लागेल.
इराण-इस्रायल संघर्षामुळे तणाव वाढला
नेतन्याहू यांचे हे वक्तव्य इस्रायलने इराणच्या प्रमुख गॅस क्षेत्रावर हल्ला केल्यानंतर आले आहे. या घटनेमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी तीव्र झाला असून, दोन्ही देशांमधील संघर्ष वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
अमेरिकेवरही राजकीय दबाव
या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यावर इंधन दरवाढीमुळे राजकीय दबाव वाढला आहे. नेतन्याहू यांनी सांगितले की, संबंधित हल्ल्यात इस्रायल एकटाच सहभागी होता आणि ट्रम्प यांनी भविष्यात अशा कारवाया टाळण्याची विनंती केली होती.
इराणच्या अणु क्षमतेवर मतभेद
नेतन्याहू यांनी दावा केला की, अलीकडील संघर्षानंतर इराणची अणु आणि क्षेपणास्त्र क्षमता कमकुवत झाली आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेचे प्रमुख राफेल ग्रॉसी यांनी हा दावा फेटाळत इराणची अणु क्षमता मोठ्या प्रमाणात अजूनही कायम असल्याचे म्हटले आहे.
जमिनीवरील कारवाईची शक्यता
इराणमध्ये सत्तांतराच्या शक्यतेबाबत बोलताना नेतन्याहू यांनी सांगितले की, केवळ हवाई हल्ल्यांनी शासन बदलणे कठीण असून, त्यासाठी अधिक व्यापक कारवाईची गरज भासू शकते. त्यांनी जमिनीवरील कारवाईचे संकेत दिले, मात्र याबाबत तपशील दिला नाही.
Web Summary : Netanyahu proposes an Israel-based pipeline to bypass Hormuz Strait for oil-gas transport. This aims to secure global supply amid Iran tensions. He claims recent strikes weakened Iran's nuclear capabilities, a claim disputed by IAEA. Ground action in Iran may be needed for regime change.
Web Summary : नेतन्याहू ने होरमुज़ जलडमरूमध्य को दरकिनार करते हुए तेल-गैस परिवहन के लिए इज़राइल-आधारित पाइपलाइन का प्रस्ताव रखा। इसका उद्देश्य ईरान तनाव के बीच वैश्विक आपूर्ति को सुरक्षित करना है। उन्होंने दावा किया कि हाल के हमलों ने ईरान की परमाणु क्षमताओं को कमजोर कर दिया, एक दावा जिसका IAEA ने खंडन किया। शासन परिवर्तन के लिए ईरान में जमीनी कार्रवाई की आवश्यकता हो सकती है।