किती श्रीमंत आहेत इराणचे नवे सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनेई? लंडन ते दुबईपर्यंत पसरलंय अब्जावधींचं साम्राज्य

'असेंबली ऑफ एक्सपर्ट्स'ने ५६ वर्षीय मोजतबा यांची निवड केली असून, ते इराणच्या 'रिव्होल्यूशनरी गार्ड'च्या अत्यंत जवळचे मानले जातात. मोजतबा यांचे विचार त्यांच्या वडिलांपेक्षाही अधिक कट्टरपंथी असल्याचे बोलले जाते.

इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्या सुरू असलेल्या युद्धातचइराणने आपल्या नव्या सर्वोच्च नेत्याची निवड केली आहे. अयातुल्ला अली खामेनेई यांचे पुत्र मोजतबा खामेनेई हे आता इराणचे सर्वोच्च नेता आहेत. 'असेंबली ऑफ एक्सपर्ट्स'ने ५६ वर्षीय मोजतबा यांची निवड केली असून, ते इराणच्या 'रिव्होल्यूशनरी गार्ड'च्या अत्यंत जवळचे मानले जातात. मोजतबा यांचे विचार त्यांच्या वडिलांपेक्षाही अधिक कट्टरपंथी असल्याचे बोलले जाते.

लंडन ते दुबई पसरलेले संपत्तीचे जाळेमोजतबा खामेनेई यांच्या निवडीनंतर त्यांच्या अफाट संपत्तीसंदर्भात जोरदार चर्चा सुरू आहे. माध्यमांतील वृत्तांनुसार, त्याची आर्थिक ताकद पर्शियन आखातातील शिपिंग व्यवसायांपासून ते स्विस बँक खाती आणि ब्रिटनमधील लक्झरी मालमत्तांपर्यंत पसरलेली आहे. ब्रिटनमधील त्याच्या मालमत्तेची किंमत १०० दशलक्ष पौंडांपेक्षाही अदिक अथवा अंदाजे १३८ दशलक्ष डॉलर्स असल्याचा अंदाज आहे. नाव न सांगण्याच्या अटीवर अनेक सूत्रांनी सांगितले की, या नेटवर्कमधील कंपन्यांनी पाश्चात्य बाजारपेठांमध्ये अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक करण्यास मदत केली आहे. २०१९ मध्ये, अमेरिकेने मोजतबा खामेनीवर निर्बंध लादले.

या गुंतवणुकीत लंडनच्या अनेक महागड्या परिसरातील प्रमुख मालमत्तांचा समावेश आहे. यापैकी एक घर २०१४ मध्ये ३३.७ दशलक्ष पौंडांना खरेदी करण्यात आले होते. दुबईच्या "दुबईच्या बेव्हरली हिल्स" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या भागात एक व्हिला देखील आहे. फ्रँकफर्टपासून स्पेनमधील मॅलोर्कापर्यंत युरोपमधील अनेक उच्चभ्रू हॉटेल्स देखील या नेटवर्कशी जोडलेली असल्याचे वृत्त आहे. या प्रकरणाशी परिचित असलेल्या लोकांच्या मते, या व्यवहारांसाठी पैसे ब्रिटन, स्वित्झर्लंड, लिकटेंस्टाईन आणि संयुक्त अरब अमिरातीमधील बँक खात्यांद्वारे पाठवले जात होते. या पैशाचा मुख्य स्रोत इराणी तेल विक्री आहे असे म्हटले जाते.

प्रतिमा आणि वास्तवइराणची सरकारी माध्यमे, सर्वोच्च नेत्यांच्या कुटुंबाला साधे आणि धार्मिक जीवन जगणारे म्हणून दर्शवतात. मात्र, मोजतबा खामेनेई यांची ही गुप्त संपत्ती शासनाच्या या प्रतिमेच्या पूर्णपणे विपरीत आहे. देशात वाढती गरिबी आणि शासनाविरुद्धच्या आंदोलनांच्या काळात ही माहिती समोर येणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. महत्वाचे म्हणजे, आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांनंतरही हे साम्राज्य कसे उभारले गेले, हा संशोधनाचा विषय आहे. मोजतबा यांचे हे साम्राज्य इराणच्या राजकारणात एक नवे वादळ निर्माण करू शकते.