वॉशिंग्टन : इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई (८६) यांच्यासह वरिष्ठ इराणी नेत्यांच्या हालचालींवर इस्रायली आणि अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी अनेक आठवडे पाळत ठेवली होती. या माहितीच्या आधारेच भरदिवसा अचानक हल्ला करून इराणला धक्का देणे शक्य झाले, अशी माहिती एका इस्रायली लष्करी अधिकाऱ्याने आणि या मोहिमेची माहिती असलेल्या एका व्यक्तीने दिली. अमेरिकेची गुप्तहेर संघटना सीआयएनेही अनेक महिन्यांपासून इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांच्या हालचालींचा मागोवा घेतला होता. इस्रायलच्या लष्करी अधिकाऱ्याने रविवारी सांगितले की, खामेनेई २८ फेब्रुवारीला त्यांच्या निवासस्थानी एक बैठक घेणार असल्याची माहिती मिळाली. त्यानुसार २८ फेब्रुवारीला सकाळी ८.१० मिनिटांनी हे ऑपरेशन सुरू झाले आणि केवळ एका मिनिटाच्या अंतरात तीन वेगवेगळ्या ठिकाणी तीन मोठे हल्ले करण्यात आले. हे हल्ले इतक्या वेगाने झाले की, ते एकाच वेळी झाल्यासारखे वाटले. यामध्ये खामेनेई त्यांच्या कुटुंबीयांसह रिव्होल्युशनरी गार्डचे प्रमुख व देशाचे संरक्षणमंत्र्यांसह सुमारे ४० वरिष्ठ नेते जागीच ठार झाले.
खामेनेईंच्या मृतदेहाचा फोटो अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प व इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांना दाखवला. इस्रायलने एखाद्या राष्ट्रप्रमुखाला मारण्याची ही पहिलीच घटना आहे.
सीआयए-मोसादने मोहिमेची रणनीती कशी आखली?इस्रायलची गुप्तहेर संघटना मोसादने इराणमध्ये गेल्या २० वर्षांपासून आपल्या खबऱ्यांचे, हस्तकांचे मोठे जाळे इराणमध्ये पसरवलेले आहे. या हस्तकांना अत्याधुनिक उपकरणे देण्यात आली आहेत. तर अमेरिकेची गुप्तहेर संघटना सीआयएने गेल्या सहा महिन्यांत सॅटेलाईट डेटा आणि कम्युनिकेशन इंटरसेप्शन (फोन टॅपिंग) द्वारे खामेनेईंच्या हालचालींवर बारीक लक्ष ठेवले होते.
दिवसा हल्ला करून दिला धक्काअशा महत्त्वाच्या कारवाया, ऑपरेशन्स सहसा रात्रीच्या अंधारात केल्या जातात, पण शत्रूला गाफील ठेवण्यासाठी 'डे-लाइट अटॅक' (भरदिवसा हल्ला) करण्यात आला. हा एक धोरणात्मक धक्का होता, ज्याची अपेक्षा इराणी सुरक्षा दलांना नव्हती.अचूक माहिती अन् ६० सेकंदांचा थरारइराणचे खामेनेईबरोबर अन्य वरिष्ठ नेते ज्या इमारतीत बैठकीसाठी आले होते. त्याची पक्की माहिती मिळाल्यानंतर कारवाईला हिरवा सिग्नल देण्यात आला. ही कारवाई इतकी अचूक आणि वेगवान होती की, अवघ्या ६० सेकंदांच्या आत एकापाठोपाठ एक शक्तीशाली रॉकेटद्वारे हल्ले बैठक सुरू असलेल्या इमारतीवर करण्यात आले. या एका मिनिटाच्या कालावधीत खामेनेई त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यासह इराणच्या सुरक्षा यंत्रणेतील वरिष्ठ नेते असे ४० महत्त्वाचे अधिकारी मारले गेले. पहिल्या हल्ल्यानंतर नेत्यांना पळून जाण्याची संधी मिळू नये, यासाठी अवघ्या ६० सेकंदात तीन ठिकाणी जोरदार हल्ले करण्यात आले.
खामेनेईंना मारल्यानंतर प्रश्न मिटला का?काही ज्येष्ठ राजनयिक आणि सामरिक तज्ज्ञांच्या मते एखाद्या प्रभावशाली नेत्याला मारल्याने विचारधारा संपत नाही. हमास आणि हिजबुल्ला संघटनेत एक नेता मारला गेला की त्याची जागा दुसरा घेतो. सीआयएच्या एका अनुभवी अधिकाऱ्यानेही याला 'धोरणात्मक चूक' म्हटले आहे, कारण नेत्याची हत्या केल्याने प्रश्न सुटण्याऐवजी नवीन समस्या निर्माण होतात.
'गोल्डन चान्स' कसा मिळाला?इस्रायली गुप्तचरांनी अनेक वर्षांपासून खामेनेईंच्या दैनंदिन जीवनचर्येचा सखोल अभ्यास केला होता. ते कोणाला भेटतात, ते काय खातात, त्यांचे नातेवाईक कोण आहेत, ते कचरा कुठे टाकतात, कोणाला फोन करतात, इथपर्यंतची माहिती इस्रायलने गोळा केली होती. शनिवारी सकाळी तेहरानमधील एका गुप्त ठिकाणी इराणच्या सर्वोच्च नेत्यांची बैठक होणार असल्याची पक्की माहिती सीआयएने इस्रायलला दिली आणि त्याच क्षणी हल्ला करण्याचे ठरले.
Web Summary : Israeli and US intel agencies tracked Khamenei for weeks. A swift, daylight attack on February 28th killed him and 40 others. The operation, planned by CIA and Mossad, used precise intel and rapid strikes within 60 seconds.
Web Summary : इज़रायली और अमेरिकी खुफिया एजेंसियों ने कई हफ़्तों तक खमेनी पर नज़र रखी। 28 फरवरी को दिनदहाड़े हमले में उनकी और 40 अन्य लोगों की मौत हो गई। सीआईए और मोसाद द्वारा नियोजित ऑपरेशन में सटीक जानकारी और 60 सेकंड के भीतर तेजी से हमले किए गए।