शेतीFOLLOW

नोव्हेंबर महिन्यात कोकणातील ग्रामीण भागात फिरताना आंब्याप्रमाणेच काजूच्या मोहराचाही सुगंध नाकात शिरतो आणि मनाला वेगळीच टवटवी येते. खर्च आणि मेहनतीचा विचार केला तर आंब्यापेक्षा काजूची लागवड अधिक उत्पन्न देऊ शकते. पण, दुर्दैवाने काजू लागवडीतून केवळ काजूगराचेच उत्पन्न हाती येते. काजूची बोंडे वाया जातात. त्यामुळे कोकणात दर्जेदार काजू उत्पादित होत असला तरी त्याच्यामागचे दुष्टचक्र कायम आहे आणि त्याला मानाचे अपेक्षित स्थान मिळालेले नाही.साधारणपणे १९९०पर्यंत झालेली काजूची लागवड अधिकाधिक हौसेचा मामलाच होती. जागा आहे, काहीतरी लागवड करायची आहे म्हणून ती लागवड झाली होती. पण १९९० साली फलोत्पादन योजना आली आणि कोकणातील विशेषतः रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील लागवडीला गती आली. त्यात व्यावसायिकपणा आला. गेल्या ३५ वर्षांत या योजनेचा लाभ हजारो लोकांनी घेतला.त्यातही रत्नागिरी जिल्ह्यात आंब्याच्या तुलनेत काजूची लागवड दीडपट अधिक आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची स्थितीही काहीशी अशीच आहे. आंब्यापेक्षा कमी मेहनत आणि कमी खर्च करावा लागत असला तरी काजू फायदेशीर होत नाही. कारण त्याची लाखो टन बोंडे फेकून दिली जातात. त्यावर प्रक्रिया होत नाही. केवळ बी ओल्या आणि पूर्ण तयार स्वरुपात विकली जाते.काजू बोंडावर प्रक्रिया करून त्यापासून वाइन आणि सिरप तयार करता येते. हे प्रयोग दापोलीच्या कोकण कृषी विद्यापीठाने यशस्वी करून दाखवले आहेत. मात्र, त्यासाठी प्रक्रियादार पुढे येत नाहीत. झाडावरून काढल्यानंतर तीन ते चार तासात काजू बोंडावर प्रक्रिया सुरू करावी लागते, अन्यथा ती कुजण्याची प्रक्रिया हळूहळू सुरु होते. तीन तासात त्यावर प्रक्रिया सुरू करणे अवघड आहे. त्यामुळे या उद्योगाला अपेक्षित गती आलेली नाही.परदेशी काजूने कंबरडे मोडलेपरदेशात अत्यंत स्वस्तात काजू बी मिळते. त्याला रंग, आकार आणि चव नसते. पण, तो स्वस्त मिळतो. त्यामुळे त्यात कोकणातील दर्जेदार आणि चविष्ट काजू मिसळून प्रक्रिया केली जाते. असा प्रकार अनेकजण करतात. त्यामुळे स्थानिक काजूबी दर्जेदार असूनही त्याला अपेक्षित दर मिळत नाही. त्यासाठी परदेशी काजूबी आयात करण्यावर काही निर्बंधांची गरज आहे.मनोज मुळ्येउपमुख्य उपसंपादक, लोकमतरत्नागिरी.हेही वाचा : गोटखिंडी येथील थोरात बंधूंनी घेतला आधुनिक शेतीचा ध्यास; केळीतून वर्षाला घेताहेत ६० लाखांचं उत्पन्न

लाईव्ह न्यूज :

'बोले तैसा चाले'... मोदींचा संदेश

PM ची 'साद', CM ची 'साथ'

'नीट'चा सावळागोंधळ

युद्ध थांबलंय.. संपलेलं नाही!

TCS प्रकरणी 'बुलडोझर'

नसरापूर प्रकरण

IPL 2026

लोकमत ई-पेपर

शहरं

मनोरंजन

व्हिडीओ

शेतीFOLLOW

farming शेती हा भारताचा मुख्य व्यवसाय आहे. आपल्याकडची शेती ही मॉन्सूनवर आधारित आहे.

Read more

लोकमत शेती : Maize Cultivation : मका शेतकऱ्यांना मालामाल करणार का? वाचा सविस्तर

लोकमत शेती : Krushi Saur Pump Yojana : कृषी सौर पंप योजनेचा लाभ घेतला, पण आता ठरतोय डोकेदुखी, नेमकं झालंय काय?

लोकमत शेती : Bhuimug Lagvad : उन्हाळी भुईमूंगाच्या जास्त उत्पादनासाठी 'या' काळात लागवड करा, जाणून घ्या सविस्तर

लोकमत शेती : Tomato Market : टोमॅटोचे गणित बिघडण्याचे काय आहे कारण जाणून घ्या सविस्तर

लोकमत शेती : Vangi Shned Ali : वांग्यातील शेंडे पोखरणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी करा हे सोपे उपाय

लोकमत शेती : Nashik Grape Export : नाशिकच्या द्राक्षांचा गोडवा जागतिक बाजारात, 28 हजार टन द्राक्षांची निर्यात, वाचा सविस्तर

लोकमत शेती : Grape Market Yard : निफाड तालुक्यात दोन ठिकाणी द्राक्षमणी खरेदी-विक्री केंद्र सुरू, वाचा सविस्तर

लोकमत शेती : कृषी विभाग रब्बी हंगाम सन २०२३ राज्यस्तरीय पिकस्पर्धेचा निकाल जाहीर; पहा विजेत्या शेतकऱ्यांची यादी

लोकमत शेती : Mahadbt Update : महाडीबीटी लॉटरी अपडेट, तुम्हालाही मॅसेज आलाय का? जाणून घ्या सविस्तर

लोकमत शेती : उसाची काटेमारी पकडणारे भरारी पथक फरार, छाप्याचा नुसताच थरार; कसं चालतं काम वाचा सविस्तर