लोकमत न्यूज नेटवर्कठाणें : क्रीडा, कला आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांद्वारे मासिक पाळीच्या प्रतिबंधांना दूर करण्याचा उद्देश असलेला मासिका महोत्सव 4 खंडांमधील 19 देशांमध्ये 35 संस्थांद्वारे साजरा केला जाणार आहे. भारतातील, महाराष्ट्र, छत्तीसगड, जम्मू आणि काश्मीर, बिहार, गुजरात, आसाम, पश्चिम बंगाल, राजस्थान, नवी दिल्ली, झारखंड आणि केरळ या 11 राज्यांमध्ये हा महोत्सव होणार आहे. 21 मे ते 28 मे 2023 या कालावधीत मासिका महोत्सव साजरा केला जाणार आहे.
पाकिस्तान, पॅराग्वे, पेरू, सिएरा लिओन, अर्जेंटिना, बोलिव्हिया, ब्राझील, चिली, कोलंबिया, इक्वेडोर आणि कॅमेरून येथे प्रथमच पीरियड फेस्टिव्हल होणार आहे अशी माहिती म्युज फाऊंडेशनने दिली. अनेक संस्कृतींमध्ये सामाजिकरित्या निर्माण झालेल्या मासिक पाळीच्या अनेक नकारात्मक अनुभवांना होकारार्थी आणि सर्जनशील प्रतिसाद म्हणून संकल्पित, मासिका महोत्सव सण आणि उत्सव या संकल्पनेतून एक आदर्श बदल घडवून आणून मासिक पाळी येणा-यांना सशक्त करण्याचा प्रयत्न करण्याचा या महोत्सव मागचा उद्देश आहे.
मासिक पाळी येणाऱ्यांच्या गरजा ओळखण्यात राज्य आणि नागरी अधिकाऱ्यांचं दुर्लक्ष परिस्थितीला आणखी गंभीर बनवते व याचा त्यांच्यावर घातक परिणाम होतो. त्यामुळे मासिक पाळी हा त्यांच्यासाठी विविध ठिकाणी जाण्यापासून मर्यादित करणारा घटक बनला आहे. घरातील स्वयंपाकघर असो, शाळा असो, कामाच्या ठिकाणी असो किंवा सिनेमा आणि लोककथांमध्ये त्यांचे प्रतिनिधित्व असो, जागा हा वादग्रस्त क्षेत्र बनला आहे. म्हणूनच, 'रिक्लेमिंग स्पेसेस' ही मासिका महोत्सव २०२३ साठी थीम म्हणून निवडली गेली आहे. मासिक पाळी अनुभवणाऱ्यांवरील निषिद्ध आणि कलंक नष्ट करण्याच्या उद्देशाने प्रतिगामी समजुतींचे विघटन करणे हा एक केंद्रबिंदू आहे. पुरुषांना सहयोगी म्हणून सामील करून घेण्याचाही या उत्सवाचा उद्देश आहे जेणेकरून ते मासिक पाळी अनुभवणाऱ्यांच्या हक्कांसाठी उभे राहून स्वतःच्या प्रणालीगत विशेषाधिकाराचा वापर करू शकतील.असे मुज फाऊंडेशनचे निशांत बंगेरा यांनी सांगितले.
मासिक पाळीवर सकारात्मक चर्चा करण्यासोबतच, हा सण शाश्वत मासिक पाळीबद्दल जागरूकता वाढवतो. जसे मासिक पाळीला तोंड द्यायला कापडी पॅड वापरला जातो तसेच मासिक पाळीच्या कपसारख्या नवीन पर्यायांना अधिक ओळख आणि स्वीकृती देणे आवश्यक आहे. मासिका महोत्सव, अशा प्रकारे, एक संवाद सुरू करून अनेक समस्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न करतो ज्यामध्ये लोक मुक्तपणे व आनंदाने सहभागी होऊ शकतात. आमच्या भागीदार सामाजिक संस्था समाजातील मासिक पाळीच्या निषिद्धांच्या बेड्या तोडण्यात मोठी भूमिका बजावतात आणि जास्तीत जास्त प्रभाव निर्माण करण्यासाठी संगीत, नृत्य, क्रीडा, कला इत्यादीद्वारे उत्सवाला त्यांच्या स्वत: च्या मार्गाने अनुकूल करण्यासाठी कार्य करतात असेही म्यूजचे म्हणणे आहे.