नागपूर : व्रतवैकल्याच्या श्रावण महिन्यात साबुदाणा, शेंगदाणा, भगर, गूळ, साखर, पेंडखजूरला जास्त मागणी असते. त्यामुळे बाजारात आवकही वाढते आणि भावही वाढतात. यंदा साबुदाणा, शेंगदाणा, भगर, राजगिऱ्याच्या दरात किलोमागे १० ते १५ रुपयाची तेजी झाली आहे. गुजरात व मध्य प्रदेशातून होणारी शेंगदाण्याची आवक काही दिवसापासून घटत असून, ऐन श्रावणात शेंगदाण्याचा तुटवडा निर्माण झाल्याचे जाणवत आहे. मागणी आणि पुरवठ्यात तफावत असल्याने त्याचे दरही वाढले आहेत. साबुदाणा दरातील तेजीही कायम असल्याने श्रावणातील उपवास महागडा ठरत आहे.
बाजारात नवीन शेंगदाण्याची आवक होण्यास आणखी काही काळ लागणार आहे. यंदा गुजरातमध्ये मुसळधार पावसामुळे शेंगदाणा पिकाचे नुकसान झाले आहे. आवक चांगली असली तरीही भाव वाढले आहेत. त्यामुळे पुढील दोन ते तीन महिने शेंगदाण्याचे दर तेजीत राहणार आहेत.
किरकोळ किराणा बाजारात एक महिन्यापूर्वी साबुदाण्याचे दर ५५ रुपये किलो होते. सध्या यात किलोमागे १० ते १५ रुपये वाढ झाली आहे. श्रावणात येथील नागपूर बाजारात १५० टन साबुदाण्याची आवक आणि विक्री होते. तर एक महिन्यापूर्वी शेंगदाण्याचे दर १०० रुपये होते. सध्या ११५ रुपये किलो भाव आहेत. या महिन्यात जवळपास २०० टन शेंगदाण्याची विक्री होते. तर १०० रुपये किलो असणारी भगर किलोमागे १५ रुपयांनी वधारून भाव ११५ रुपयांवर पोहोचले आहेत. श्रावणात ८ ते १० टन भगरीची आवक होते. राजगिऱ्यातही ५ रुपये किलोने वाढ झाली आहे. ८० ते ९० रुपये किलो दर आहेत. पेंडखजूरही दर २०० रुपये किलोवर गेले आहेत.
असे वाढले दर (किरकोळ दर, एक किलो)
श्रावणाआधी आता
साबुदाणा ५५ ६५
नायलॉन साबुदाणा ७० ८०
शेंगदाणे १०० ११५
भगर १०० ११५
शेंगदाण्याचे दर का वाढले :
आवक घटली, मागणी वाढली
नागपुरात मुख्यत्वे शेंगदाण्याची ८० टक्के आवक गुजरातमधून होते. पण यंदा पावसामुळे बरेच पीक खराब झाले आहे. त्यामुळे यंदा पुरवठ्याच्या तुलनेत आवक कमी असल्याने भाव वाढले आहेत. पांढरे शेंगदाणे प्रति किलो ११५ रुपये आणि लाल शेंगदाण्याचे १२५ ते १३० रुपये भाव आहेत.
साबुदाण्याचे दर का वाढले :
साबुदाण्याची सर्वाधिक आवक तामिळनाडूमधून होते. साबुदाणा निर्मितीसाठी लागणारा कच्चा माल यंदा पावसामुळे खराब झाला आहे. त्यामुळे भाव वाढले आहेत. एक महिन्यापूर्वी ५५ रुपये किलो असलेले भाव सध्या ६० ते ७० रुपये आहेत. शिवाय नायलॉन साबुदाणा ८० ते ९० रुपयांदरम्यान आहे.
भगरचे दर वाढले
श्रावण महिन्यात पोटाचे आजार टाळण्यासाठी अनेक जण साबुदाण्याऐवजी भगरीला महत्त्व देतात. यंदा श्रावणात आवक कमी असल्याने भाव वाढले आहेत. एक-दीड महिन्यापूर्वी १०० रुपये किलोवर असलेले भाव सध्या ११५ ते १२० रुपयांवर गेले आहेत.
मागणी दुप्पट वाढली
श्रावण महिन्यात साबुदाणा, शेंगदाणे, भगर या उपवासाच्या वस्तूंना दुप्पट मागणी असते. मागणीच्या तुलनेत पुरवठा कमी असल्याने भाव वाढले आहेत. यंदाही साबुदाणा, शेंगदाणा आणि भगरीचे भाव प्रति किलो १० ते १५ रुपयांनी वाढले आहेत. भाववाढीनंतरही लोकांची खरेदी वाढली आहे.
प्रभाकर देशमुख, व्यापारी