भारत हा जगातील सर्वात मोठा उपभोक्ता देश म्हणून ओळखला जातो. विविध प्रकारची उत्पादने व सेवा आपल्या देशात विकल्या जातात. या उत्पादनांवर व सेवांवर सरकारकडून वस्तू व सेवा कर वसूल केला जातो. हा कर ती वस्तू किंवा सेवा घेणाऱ्याला भरावा लागतो. त्यामुळे एखादी व्यक्ती प्रत्यक्षपणे इन्कम टॅक्स भरत नसली, तरी ती अप्रत्यक्ष कराच्या रुपाने सरकारच्या तिजोरीत भरच घालत असते, असे अर्थतज्ज्ञांनी सांगितले.
आपण टॅक्स भरता का?
कामगार : महिनाकाठी आठ ते दहा हजार रुपयांची कमाई होते. त्यामुळे मी कर भरत नाही.
ऑटोचालक : घर कर व इतर कर भरले, परंतु, इन्कम टॅक्स आजपर्यंत भरला नाही.
भाजीपाला विक्रेता : इन्कम टॅक्स कधी भरला नाही, पण महापालिका व इतर कर मात्र नियमित भरतो.
फेरीवाला : दिवसभर मेहनत घेतल्यानंतरही पोट भरेल एवढीच कमाई होते, कर कुठून भरणार ?
सिक्युरिटी गार्ड : महिन्याच्या अखेरपर्यंत पगार पुरत नाही. कर भरण्याचा प्रश्नच येत नाही.
सफाई कामगार : कर भरण्याएवढी कमाई तर झाली पाहिजे, आजपर्यंत कधी कर भरलाच नाही.
सलून चालक : आर्थिक व्यवहार सुरळीत असावे म्हणून इन्कम टॅक्स भरावा लागतो.
लॉन्ड्री चालक : दुकानाचा कर व घराचा कर नियमित भरतो, प्राप्तिकर कधी भरला नाही.
घर काम करणाऱ्या महिला : कर कशाला म्हणतात हेच माहीत नाही.
प्रत्येकजण टॅक्स भरतो
उच्च उत्पन्न गट व नोकरदार वर्ग प्राप्तिकर भरतो. सामान्य जनता मात्र अप्रत्यक्ष कर भरतच असते. एखादी वस्तू खरेदी केली किंवा सेवेचा उपभोग घेतला, तर त्यावर असलेला जीएसटी ती वस्तू किंवा सेवा घेणाऱ्याच्या खिशातूनच वसूल केली जाते. ही अप्रत्यक्ष करवसुली आहे. पेट्रोल व डिझेलवरील करही अप्रत्यक्षपणे प्रत्येकाला भरावाच लागतो. देशातील प्रत्येक नागरिक सरकारच्या तिजोरीत भर घालतच असताे.
- डॉ. एकनाथ हेलगे, वाणिज्य व कॉमर्स ॲंड मॅनेजमेंट विभागप्रमुख, जिजामाता महाविद्यालय, बुलडाणा.