कोयनानगर : कोयना धरणातील कृष्णा पाणी वाटप लवादानुसार तांत्रिक वर्ष संपायला दोन महिने शिल्लक असताना ३१ मार्चअखेर धरणात ६३ टीएमसी इतके पाणी शिल्लक आहे. हे पाणी वीज निर्मिती व सिंचनासाठी पुरेसे आहे, अशी माहिती कोयना सिंचन विभागाच्या कार्यकारी अभियंता व्ही. एच. फाळके यांनी दिली.
महाराष्ट्राचे वरदायिनी ठरलेले कोयना धरण आहे. याच धरणावर राज्याची वीज आणि शेती पिण्याच्या पाण्याची गरज भागवत आहे. त्यामुळे कोयना धरणातील पाणीसाठ्याकडे संपूर्ण राज्याचे नेहमीच लक्ष असते.
कोयना धरणात १०५.२५ टीएमसी पाणी साठवण क्षमता आहे. यातील पाण्यापासून सुमारे दोन हजार मेगावॅट वीज निर्मिती केली जाते. त्यासाठी धरणातील ६७.५० टीएमसी पाण्याचा वापर वीज निर्मितीसाठी तर उर्वरित पाण्याचा वापर सिंचनासाठी केला जातो. कृष्णा पाणी वाटप करारानुसार १ जून ते ३१ मे या कालावधीसाठी हा तांत्रिक पाणी करार असतो. यावर्षी कोयना पाणलोट क्षेत्रात जून महिन्यात दांडी मारलेल्या पावसाने जुलै, ऑगस्ट महिन्यात मुसळधार हजेरी लावली.
धरणाच्या पाणीसाठ्यात मोठ्या प्रमाणावर आवक झाल्याने धरण भरून वाहत होते. कोयना धरणाच्या एक जूनपासून सुरू झालेल्या तांत्रिक वर्षातील ३१ मार्चला दहा महिन्यांचा यशस्वी कार्यकाळ संपला आहे. ६७.५० टीएमसीपैकी ४६.९५ टीएमसी पाण्याचा वापर वीज निर्मितीसाठी झाला आहे. तब्बल २१.९५ टीएमसी पाणी वीज निर्मितीसाठी शिल्लक आहे.
पूर्वे व पश्चिमेला पाणी वाटप लवादानुसार तांत्रिक वर्षातील दहा महिने संपले आहे. तांत्रिक वर्ष संपायला अजून दोन महिने शिल्लक असताना ३१ मार्चअखेर कोयना धरणात ६३.०० टीएमसी इतका मुबलक पाणीसाठा शिल्लक आहे. त्यामुळे वीजनिर्मिती व सिंचनासाठी पुरेसा पाणीसाठा शिल्लक आहे. पाणीटंचाई व भारनियमनाची चिंता मिटली आहे.
बुधवार, दि. ३१ मार्चअखेर धरणातून वीज निर्मितीसाठी पश्चिमेला ४६.९५ टीएमसी व पूर्वेला पायथा वीजगृहातून पूरजन्य स्थिती व सिंचनासाठी सोडलेल्या २६ टीएमसी पाण्याचा वापर करत कोयना जलविद्युत प्रकल्पातून २ हजार २६६.०६७ दशलक्ष युनिट वीजनिर्मिती झाली आहे. आजवर ६.९४ टीएमसी पाण्याचे बाष्पीभवन झाले आहे.
चौकट
पायथा वीजगृहातून २१०० क्युसेक विसर्ग
सध्या ताकारी, म्हैसाळ, टेंभू उपसा सिंचनासह कोयना, कृष्णा नदी शेजारील गावांना पायथा वीजगृहातून २१०० क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. आजमितीस धरणातील शिल्लक पाणीसाठा पावसाळ्यापर्यंत पुरेसा आहे. मात्र, मे महिन्यातील वाढीव मागणी व मान्सूनची वेळेत सुरुवात महत्त्वाची आहे, अशी माहिती कोयना सिंचन विभागाच्या कार्यकारी अभियंता व्ही. एच. फाळके यांनी दिली.
दहा वर्षांत ३१ मार्चअखेर कोयना धरणातील शिल्लक पाणीसाठा
२११० : ७२.५९
२०११ : ६३.४४
२०१२ : ५७.३५
२०१३ : ५७.०५
२०१४ : ४२.४२
२०१५ : ६६.९०
२०१६ : ३८.७४
२०१७ : ४२.८८
२०१८ : ६६.०२
२०१९ : ६३.२२
२०२० : ६६.८३
२०२१ : ६५.००