सांगली : कोरोना काळात थांबलेली दत्तक प्रक्रिया आता पुन्हा सुरु झाली आहे. कोरोना व लॉकडाऊनमध्ये प्रवासावर निर्बंध असल्याने ही प्रक्रिया बंद ठेवण्याचा निर्णय केंद्र शासनाने घेतला होता.
अनाथ मुले आणि अपत्यासाठी इच्छुक पालक यांच्यातील दुवा म्हणून कारा ही सरकारी संस्था काम करते. मुले दत्तक घेण्याचे प्रमाण वाढल्याने तसेच अनाथ मुलांची संख्या कमी झाल्याने प्रतीक्षा यादी दोन ते अडीच वर्षांवर गेली आहे. दाम्पत्याच्या वयाची बेरीज शंभरपर्यंत असल्यास दोन वर्षांपर्यंतचे बाळ दत्तक मिळते, बेरीज त्याहून अधिक असेल तर जास्त वयाचे बालक दिले जाते. मिरजेतून गतवर्षी बारा व तेरा वर्षांची बहीण-भावंडे दत्तक घेण्यात आली, ती नव्या कुटुंबात आता चांगलीच रुळली आहेत. देशव्यापी यादीमुळे देशाच्या कानाकोपऱ्यातून दाम्पत्ये दत्तकसाठी येत आहेत.
चौकट
आम्हाला हवी ‘नकोशी’
मुलीला नाकारण्याचे दिवस संपल्याचे सुचिन्ह समाजात दिसू लागले आहे. अनाथाश्रमांमध्ये मुलांसोबतच मुलींनाही दत्तक घेण्याकडे पालकांचा कल आहे. दत्तकसाठी प्राधान्यक्रम देताना मुलींचीही पसंती नोंदवली जात आहे. यापूर्वी अनाथाश्रमांनाच मुली लग्नापर्यंत सांभाळाव्या लागायच्या, आता मात्र अनेक चुणचुणीत मुली दत्तक पालकांच्या घरांना घरपण देताना दिसू लागल्या आहेत. विनाअपत्य दाम्पत्यांना पालकांचे सौभाग्य मिळवून देत आहेत.
चौकट
दोन-अडीच वर्षे थांबण्याची तयारी हवी
दत्तकासाठीचा प्रतीक्षा काळ दोन ते अडीच वर्षांवर गेला आहे. ‘कारा’च्या संकेतस्थळावर देशभरातून नोंदणी होते. दत्तक घेण्यासाठी कारा (सेन्ट्रल ॲडॉप्शन रिसोर्स ॲथॉरिटी) संस्थेच्या संकेतस्थळावर नोंदणी करावी लागते, त्यानंतर प्रत्यक्ष बाळ मिळेपर्यंत दोन ते अडीच वर्षे लागतात, असा अनुभव आहे. त्यामुळे दत्तक घेणाऱ्यांची प्रतीक्षा यादी खूपच लांबत आहे. पालकांच्या संख्येच्या तुलनेत बाळांची संख्या कमी असल्याचाही हा परिणाम आहे. तमिळनाडू, दिल्ली, कोलकत्ता आदी शहरांतूनही दत्तकासाठी दाम्पत्ये सांगली, कोल्हापूरला येत आहेत.
पाॅईंटर्स
२०१६ - ७, २०१७ - ८, २०१८ - ९, २०१९ - ७, २०२० - ४
सर्वाधिक बालके २०१८मध्ये दत्तक - ११
कोट
दत्तकची प्रक्रिया कारा संस्थेमार्फत राबविली जाते. ‘कारा’मुळे दत्तक प्रक्रिया अत्यंत पारदर्शी झाली आहे. मुलांसोबतच मुलीही दत्तक घेतल्या जात आहेत. हा बदल चांगल्या समाजाचे निदर्शक म्हणावा लागेल.
- धनश्री दाभाडे, व्यवस्थापक, पाठक अनाथाश्रम, मिरज.