दातांचे आरोग्य

तुम्हाला माहीत आहे का?

दातांवरील कडक आवरण आपल्या शरीरातील हाडांपेक्षा मजबूत असते, जे आपल्या दातांना नेहमी सुरक्षित ठेवते. एकदा त्यांची झीज झाली तर ती कधीही भरून निघत नाही. आपल्या तोंडामध्ये लाळ असल्याने दातांचे आरोग्य चांगले राहण्यास व अन्नपचनासाठी ती महत्त्वाचे काम करते.

आरोग्य चांगलं रहावं म्हणून योग्य आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप याबाबी आवश्यक असल्या तरी दातांचे आरोग्य चांगले नसेल तर इतर सर्व पथ्य पाळूनही शरीराला व्याधी जडू शकतात. त्यामुळे दातांची सुरक्षा अन् सुरक्षेसाठी दातांचे विकार होऊ नयेत म्हणून घ्यावयाची काळजी अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. त्यामुळे दातांच्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष करू नका. बाळाचे दात हे अत्यंत महत्त्वाचे असतात. लहानपणीच त्यांची काळजी घेतली तर दातांचे आरोग्य चांगले राहण्यास मदत होते.

दातांची स्वच्छता आणि आपला आहार दातांचे आरोग्य चांगले राहण्यास मदत करतो.

दातांची काळजी कशी घ्यावी.

१) टूथब्रश (दात घासण्याचा ब्रश) :

-मीडियम व मऊ, खूप कडक नसावा

-दर तीन महिन्यांनी ब्रश बदलावा

-वापर करून झाल्यानंतर स्वच्छ आणि कोरड्या ठिकाणी ठेवावा जेणेकरून तो पूर्णपणे ड्राय होईल.

-घरातील सर्वांच्या ब्रशबरोबर एकदम चिटकून आपला ब्रश ठेऊ नये.

-फ्लू किंवा सर्दी, तापासारखे आजार होऊन गेल्यानंतर आपला ब्रश बदलावा.

-हाताने वापरायचे ब्रश बॅटरी, ऑपरेटेड ब्रश स्वच्छ आणि चांगले असतात.

टूथपेस्ट :

-ब्रँड आणि फ्लेव्हर्डचा विचार करता सर्व टूथपेस्टपासून मिळणारा फायदा समान आहे. आपल्याला जी पेस्ट सूट करत असेल ती वापरावी.

-दोन मिनिटांचा नियम नक्की पाळा.

-दिवसातून दोनदा ब्रश करा आणि दात घासल्याशिवाय कधीही झोपायला जाऊ नका. हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. आणि वाटते तितके कठीणही नाही.

-ब्रश करताना आपली जीभही स्वच्छ करा.

२) फ्लॉस :

लोकांचा असा समज आहे की, फ्लॉसमुळे दातांच्या मधली जागा वाढते. ते हिरड्यांसाठी वाईट आहे, त्याचबरोबर रक्तस्राव होतो. फ्लॉसमुळे दातांच्यामधील अन्नकण साफ करण्यास मदत होते. आपल्या डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आपण त्याचा वापर कसा योग्य पद्धतीने करायचा हे जाणून घेऊ शकता.

३) दैनंदिन आहारही दातांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचा

- दिवसभरात भरपूर पाणी प्या.

-साखरयुक्त आहार प्रमाणात घ्या.

-ऍसिडिक सॉफ्ट ड्रिंक, कोक, स्प्राईट याचा कमीत कमी वापर करावा.

- कडक फळे व भाजीपालायुक्त आहार असावा.

-तोंड स्वच्छ धुवा.

५)आपल्या दंत चिकित्सकाला वर्षातून दोनदा भेट देऊन दातांच्या आरोग्याविषयी जाणून घ्या. दातांची कीड ही जोपर्यंत त्रास देत नाही, तोपर्यंत ती खोलवर जात नाही. आणि कालांतराने वेदना असह्य झाल्याने रूट कॅनाल करण्याशिवाय पर्याय उरत नाही. जे खर्चीक असते. खरं तर सुरुवातीपासून लक्ष दिले, योग्य काळजी घेतली, तर इथपर्यंत जाण्याची वेळ येतच नाही. मुळात दंतवैद्यकीय उपचार हे महाग नसतात; पण त्याकडे दुर्लक्ष केले तर ते महाग होतात हे निश्चित !

- डॉ. तरविन कौर