पाठदुखी हा आजकाल खूप सामान्य त्रास झाला आहे. ऑफिसमध्ये तासन्तास बसून काम करणं, मोबाइलचा जास्त वापर, चुकीची झोपण्याची पद्धत किंवा व्यायामाचा अभाव यामुळे हा त्रास वाढताना दिसतो. (Back pain from sitting in the office? Avoid these mistakes, you will get relief...)सुरुवातीला किरकोळ वाटणारी पाठदुखी दुर्लक्षित केल्यास पुढे ती गंभीर स्वरूप घेऊ शकते. त्यामुळे त्यामागची कारणे समजून घेणे आणि वेळेवर सोपे उपाय करणे खूप गरजेचे आहे.
पाठदुखीची सर्वात सामान्य कारणे पाहिली तर चुकीची बसण्याची आणि उभे राहण्याची सवय हे पहिले कारण आहे. अनेकजण वाकून बसतात किंवा लॅपटॉप/मोबाइलकडे मान झुकवून बघतात, त्यामुळे पाठीवर ताण येतो. दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे व्यायामाचा अभाव. शरीराची हालचाल कमी झाली की स्नायू कमकुवत होतात आणि पाठदुखी सुरू होते. जास्त वजन उचलणे किंवा अचानक जोराचा व्यायाम करणे यामुळेही स्नायूंना इजा होऊ शकते. काही वेळा चुकीच्या गादीवर झोपल्यामुळेही पाठदुखी वाढते. तसेच मानसिक ताण, तणाव याचाही परिणाम शरीरावर होतो आणि पाठीत कडकपणा जाणवू लागतो.
या त्रासावर काही सोपे उपाय केल्यास नक्कीच आराम मिळू शकतो. सर्वात आधी आपली बसण्याची आणि उभे राहण्याची पोझिशन योग्य ठेवणे आवश्यक आहे. पाठीचा कणा सरळ ठेवून बसण्याची सवय लावा. दर ३० ते ४० मिनिटांनी उठून थोडं चालणं किंवा स्ट्रेचिंग करणं खूप फायदेशीर ठरतं. हलका व्यायाम, योगासने किंवा चालणे यामुळे पाठीचे स्नायू मजबूत होतात आणि वेदना कमी होतात. गरम पाण्याची पट्टी (hot compress) लावल्याने स्नायूंना आराम मिळतो आणि कडकपणा कमी होतो.
झोपताना योग्य गादी आणि उशी वापरणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. खूप मऊ किंवा खूप कठीण गादी टाळावी. शक्यतो पाठीवर किंवा बाजूला झोपण्याची सवय ठेवावी. वजन नियंत्रित ठेवणेही पाठदुखी टाळण्यासाठी उपयोगी ठरते. त्याचबरोबर कॅल्शियम आणि व्हिटामिन डीयुक्त आहार घेणे हाडांसाठी चांगले असते. एकंदरीत, पाठदुखी हा छोटा त्रास वाटला तरी त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. रोजच्या सवयींमध्ये छोटे बदल आणि नियमित काळजी घेतली तर या त्रासावर सहज नियंत्रण मिळवता येते आणि निरोगी, आरामदायी जीवन जगता येते.