केळ हे जगातील सर्वात लोकप्रिय आणि स्वस्त फळ मानले जाते. भारतीय बाजारपेठेत प्रामुख्याने पिवळी केळी मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असतात, परंतु गेल्या काही वर्षांत लाल केळींच्या लोकप्रियतेतही वाढ झाली आहे. या दोन्ही केळींच्या रंगात जितका फरक आहे, तितकाच त्यांच्या पोषण मूल्यांमध्येही फरक आढळतो. त्यामुळे आरोग्याच्या दृष्टीने कोणती केळी अधिक चांगली आहेत, हा प्रश्न अनेकांना पडतो. (Red Banana vs Yellow Banana: Which is healthier? Full nutrition comparison of taste, benefits)
पिवळी केळी
पिवळी केळी ही कार्बोहायड्रेट्स आणि ऊर्जेचा (Energy) उत्तम स्रोत असतात. यामध्ये मुबलक प्रमाणात पोटॅशियम, व्हिटॅमिन B6 आणि फायबर असते. जे लोक नियमित व्यायाम करतात किंवा ज्यांना त्वरित ऊर्जेची गरज असते, त्यांच्यासाठी पिवळी केळी एक उत्तम 'एनर्जी बूस्टर' म्हणून काम करतात. पिवळ्या केळीमध्ये साखरेचे प्रमाण मध्यम असते आणि ती पचायला हलकी असतात. विशेषतः पचनसंस्था सुलभ करण्यासाठी आणि अॅसिडिटीचा त्रास कमी करण्यासाठी पिवळी केळी खाण्याचा सल्ला दिला जातो.
लाल केळी
दुसरीकडे, लाल केळी पिवळ्या केळीच्या तुलनेत अधिक पौष्टिक मानली जातात. लाल केळीमध्ये पिवळ्या केळीपेक्षा जास्त प्रमाणात 'बीटा-कॅरोटीन' आणि 'व्हिटॅमिन सी' असते. हे दोन्ही घटक शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत. लाल केळीत अँटी-ऑक्सिडंट्सचे प्रमाण जास्त असल्याने ती हृदयाच्या आरोग्यासाठी आणि त्वचेसाठी अधिक फायदेशीर ठरतात.
तसेच, लाल केळीमध्ये फायबरचे प्रमाण अधिक असल्यामुळे रक्तातील साखर हळूहळू वाढते, परिणामी ती रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. यामध्ये पोटॅशियमचे प्रमाण अधिक असल्याने उच्च रक्तदाब असलेल्या रुग्णांसाठी लाल केळी एक वरदान ठरू शकतात.
थोडक्यात सांगायचे तर, दोन्ही प्रकारची केळी आरोग्यासाठी उत्तमच आहेत. जर तुम्हाला झटपट ऊर्जा हवी असेल आणि पचनाच्या समस्या दूर करायच्या असतील, तर पिवळी केळी उत्तम आहेत. मात्र, जर तुम्हाला शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवायची असेल, डोळ्यांचे आरोग्य जपायचे असेल आणि रक्तातील साखरेवर नियंत्रण मिळवायचे असेल, तर लाल केळी निवडणे अधिक फायदेशीर ठरेल. आपल्या रोजच्या आहारात गरजेनुसार या दोन्ही प्रकारच्या केळींचा समावेश करणे आरोग्यासाठी नक्कीच हितकारक ठरेल.