अनेकदा आपण जेव्हा दुकानातून किंवा प्रवासादरम्यान पाण्याची बाटली विकत घेतो, तेव्हा त्या बाटल्यांवर वेगवेगळ्या रंगांची झाकणे आपल्याला पाहायला मिळतात. निळे, पांढरे, काळे, लाल किंवा पिवळे अशा विविध रंगांच्या झाकणांमागे केवळ फॅशन किंवा पॅकेजिंग डिझाईन नसून, त्यामध्ये पाण्याचा प्रकार आणि गुणवत्तेशी संबंधित एक महत्त्वाचा संकेत लपलेला असतो. (What do the blue, black, and red lids on water bottles mean)
आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार, पाण्याच्या वेगवेगळ्या स्रोतांची आणि प्रक्रियेची ओळख पटवण्यासाठी या रंगांचा वापर केला जातो, जेणेकरून ग्राहकाला आपण नक्की कसे पाणी पीत आहोत याची अचूक माहिती मिळावी. (Water Bottles Cap Color Meaning Indicates Different Types Did You Know)
निळ्या रंगाचे झाकण हे सामान्यतः आपण बाजारात पाहतो. हे 'स्प्रिंग वॉटर' किंवा नैसर्गिक झऱ्यांचे शुद्ध केलेले पाणी असते. डोंगर किंवा भूगर्भातून निघणारे हे पाणी निसर्गतःच खनिजांनी समृद्ध असते.
पांढऱ्या रंगाचे झाकण हे 'प्रोसेस्ड' किंवा 'प्युरिफाइड' वॉटर दर्शवते. हे पाणी सामान्य नळातून किंवा इतर स्रोतातून घेऊन त्यावर कारखान्यांमध्ये शुद्धीकरणाची (RO किंवा UV) प्रक्रिया केली जाते. रोजच्या वापरात मिळणाऱ्या बहुतांश ब्रँडेड बाटल्यांवर ही दोन झाकणे प्रामुख्याने आढळतात.
आता वळूयात काही खास आणि वेगळ्या रंगांकडे. ज्या बाटल्यांवर काळ्या रंगाचे झाकण असते, त्यामध्ये 'अल्कलाईन' किंवा 'ब्लॅक वॉटर' असते. या पाण्याचा पीएच (pH) स्तर जास्त असतो आणि त्यात भरपूर प्रमाणात अँटीऑक्सिडंट्स व नैसर्गिक खनिजे असतात. आजकाल खेळाडू आणि सेलिब्रिटी फिटनेससाठी या पाण्याचा वापर करतात.
पिवळ्या रंगाचे झाकण असलेल्या बाटल्यांमध्ये 'फ्लोराईडयुक्त' किंवा लहान मुलांसाठी खास तयार केलेले पाणी असते. दातांच्या आरोग्यासाठी आणि शरीराला आवश्यक असलेल्या विशिष्ट खनिजांचे संतुलन साधण्यासाठी हे पाणी डिझाईन केलेले असते.
लाल रंगाचे झाकण हे काही अंशी विशेष आणि दुर्मिळ मानले जाते. हे झाकण 'कार्बोनेटेड' किंवा 'सोडा वॉटर' दर्शवते, ज्यामध्ये गॅस (बुडबुडे) असतो, किंवा काही देशांमध्ये हे विशिष्ट फ्लेवर्ड वॉटर किंवा औषधी गुणधर्म असलेल्या पाण्यासाठी वापरले जाते.
थोडक्यात सांगायचे तर, पाण्याच्या बाटलीचा रंग आपल्याला पाण्याच्या शुद्धतेची, त्याच्या स्रोताची आणि त्यात असणाऱ्या घटकांची थेट माहिती देतो. पुढच्या वेळी पाण्याची बाटली विकत घेताना केवळ ब्रँड न बघता तिच्या झाकणाचा रंग नक्की तपासा, ज्यामुळे तुमच्या आरोग्यासाठी योग्य असलेल्या पाण्याची निवड करणे तुम्हाला अधिक सोपे जाईल.