उन्हाळा सुरू झाला की बाल्कनीतील गुलाबाची, मोगऱ्याची किंवा जास्वंदाची रोपे बहरतात. पण याच काळात एका शत्रूचे आक्रमण होते, तो म्हणजे 'मावा' (Aphids). मावा हे अतिशय सूक्ष्म कीटक असतात, जे रोपांच्या कोवळ्या पानांतील आणि कळ्यांतील रस शोषून घेतात. यामुळे पाने आकसतात, कळ्या गळतात आणि झाडाची वाढ खुंटते. उन्हाळ्यात मावा पडू नये आणि झाडांचे संरक्षण व्हावे यासाठी खालील उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. (Natural Ways To Shield Your Flowers Plants From Aphids During Summer)
१. नियमित निरीक्षण आणि स्वच्छता
मावा लागण होण्याची सुरुवातीची लक्षणे ओळखणे महत्त्वाचे आहे. दररोज सकाळी किंवा संध्याकाळी झाडांच्या पानांच्या खालच्या बाजूला आणि कळ्यांच्या देठाशी तपासा. जर काही भागावर मावा दिसला, तर तो भाग कापून टाकणे किंवा हाताने स्वच्छ करणे हा प्राथमिक उपाय आहे. बागेत खेळती हवा राहील याची काळजी घ्या, जेणेकरून आर्द्रता साचून कीड वाढणार नाही.
२. पाण्याचा जोरजोरात फवारा
मावा घालवण्यासाठी सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे पाण्याचा प्रेशरने फवारा मारणे. सकाळी लवकर झाडांवर पाण्याचा जोरदार फवारा मारल्यास माव्याचे कीटक पानांवरून खाली पडतात. एकदा खाली पडले की, ते पुन्हा झाडावर चढू शकत नाहीत आणि उन्हाच्या तीव्रतेने नष्ट होतात.
३. कडुलिंबाच्या तेलाचा वापर (Neem Oil)
कडुलिंबाचे तेल हे नैसर्गिक कीडनाशक आहे. १ लिटर पाण्यात ५ मिली कडुलिंबाचे तेल आणि २-३ थेंब लिक्विड डिश वॉश मिसळून द्रावण तयार करा. हे द्रावण दर १०-१५ दिवसांनी एकदा रोपांवर फवारावे. यामुळे मावा प्रतिबंधात्मक कवच तयार होते.
४. घरगुती दशपर्णी किंवा साबणाचे पाणी
जर कडुलिंबाचे तेल उपलब्ध नसेल, तर साध्या साबणाच्या पाण्याचा वापर करता येतो. १ लिटर पाण्यात थोडा सौम्य शाम्पू किंवा भांडी घासण्याचे लिक्विड मिसळून फवारा केल्यास माव्याचे बाह्य कवच नष्ट होते आणि ते मरतात. तसेच, लसूण आणि मिरचीचे पाणी उकळून त्याचा फवारा करणे देखील गुणकारी ठरते.
५. मित्र कीटकांचे जतन
बागेत लेडीबग (Ladybugs) सारखे मित्र कीटक असतील तर ते माव्याला खाऊन टाकतात. रासायनिक किटकनाशकांचा वापर टाळल्यास हे मित्र कीटक टिकून राहतात आणि नैसर्गिकरीत्या कीड नियंत्रण करतात.