South Korean Stock Market-Won: दक्षिण कोरियाची अर्थव्यवस्था सध्या एका मोठ्या संकटातून जात आहे. मध्य पूर्वेतील वाढत्या युद्धाच्या तणावामुळे कोरियन शेअर बाजार आणि तेथील चलन ‘वोन’चं कंबरडं मोडलं आहे. बुधवारी दक्षिण कोरियन मार्केटमध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळाली, ज्यामध्ये गुंतवणूकदारांचे अब्जावधी डॉलर्स बुडाले.
शेअर बाजारात हाहाकार
बुधवारी दक्षिण कोरियाचा मुख्य शेअर बाजार निर्देशांक KOSPI ८ टक्क्यांहून अधिक घसरला. बाजारातील घसरण इतकी वेगवान होती की व्यवहार मध्यातच थांबवावे लागले, ज्याला तांत्रिक भाषेत ‘सर्किट ब्रेकर’ असं म्हणतात. गेल्या दोन दिवसांत बाजारपेठेतून सुमारे ५६२.४ ट्रिलियन वोन (सुमारे ३८० अब्ज डॉलर) काढले गेले. सॅमसंग इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ह्युंदाई मोटर यांसारख्या दिग्गज कंपन्यांच्या शेअर्समध्येही मोठी घसरण नोंदवण्यात आली.
चलनात विक्रमी घसरण
'इंडियन एक्स्प्रेस'नुसार, दक्षिण कोरियाचे चलन ‘वोन’ची किंमत डॉलरच्या तुलनेत घसरून १,५०५.८ पर्यंत खाली आली आहे. २००९ च्या जागतिक मंदीनंतरची ही सर्वात नीचांकी पातळी आहे. जेव्हा चलन इतकं कमकुवत होतं, तेव्हा देशासाठी आयात करणं महाग होतं. विदेशी गुंतवणूकदार आपला पैसा कोरियन बाजारातून काढून सुरक्षित ठिकाणी नेत आहेत, ज्यामुळे 'वोन'चं मूल्य आणखी घसरत आहे.
नक्की कसली भीती?
दक्षिण कोरियाच्या या परिस्थितीमागे प्रामुख्याने तीन मोठी कारणं आहेत :
१. कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व: दक्षिण कोरिया आपल्या ऊर्जा गरजांसाठी पूर्णपणे आयातीवर अवलंबून आहे. तो जगातील चौथा सर्वात मोठा तेल आयातदार देश आहे.
२. मिडल ईस्ट वॉर: इस्रायल, इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे तेल पुरवठा खंडित होण्याची भीती आहे. कोरिया आपले ७०% तेल मिडल ईस्टकडूनच खरेदी करतो. जर तेलाच्या किमती वाढल्या, तर कोरियाची संपूर्ण अर्थव्यवस्था कोलमडू शकते.
३. विदेशी गुंतवणूकदारांची एक्झिट: गेल्या १० दिवसांपासून विदेशी गुंतवणूकदार सातत्यानं शेअर्स विकून बाजारातून बाहेर पडत आहेत.
सरकार आणि बँक ऑफ कोरियाची भूमिका
बाजारातील ही खळबळ पाहून बँक ऑफ कोरियाने मोर्चा सांभाळला आहे. बँकेनं निवेदन जारी करत, त्यांनी बाजाराच्या स्थितीवर बारीक लक्ष ठेवून असल्याचं म्हटलं. जोपर्यंत मिडल ईस्टमध्ये तणाव कमी होत नाही, तोपर्यंत 'वोन' आणि शेअर बाजारात स्थिरता येणे कठीण असल्याचं तज्ज्ञांचं मत आहे.