वजन कमी करण्याच्या प्रवासात साखरेला पूर्णपणे फाटा देणे आवश्यक असते. अशा वेळी गूळ आणि खजूर हे दोन उत्तम नैसर्गिक पर्याय आपल्यासमोर येतात. या दोन्ही पदार्थांमध्ये स्वतःचे वेगळे पोषक गुणधर्म आहेत, परंतु वजन कमी करण्याच्या दृष्टीने त्यांचे कार्य वेगळे आहे. गूळ हा प्रामुख्याने उसाच्या रसापासून बनवला जातो आणि तो लोहाचा (Iron) एक उत्तम स्रोत मानला जातो.
गुळाचे सेवन केल्याने शरीरातील पाचक एन्झाईम्स सक्रिय होतात, ज्यामुळे पचनक्रिया सुधारते आणि शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत होते. चांगल्या पचनामुळे चयापचय क्रिया (Metabolism) वेगवान होते, जी वजन घटवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची असते. मात्र, गुळात कॅलरीजचे प्रमाण साखरेच्या तुलनेत फार कमी नसते, त्यामुळे त्याचे अतिसेवन वजन वाढवू शकते.
दुसरीकडे, खजूर हे फायबरचा (तंतूमय पदार्थ) उत्कृष्ट स्रोत आहेत. वजन कमी करताना फायबरची भूमिका महत्त्वाची असते, कारण ते पोट जास्त वेळ भरलेले ठेवण्यास मदत करतात, ज्यामुळे आपल्याला वारंवार भूक लागत नाही आणि आपण 'ओव्हरईटिंग' टाळतो. खजुरामध्ये नैसर्गिक साखरेसोबतच पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम यांसारखी खनिजे असतात, जी व्यायामानंतर स्नायूंच्या रिकव्हरीसाठी उपयुक्त ठरतात.
खजुराचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असल्याने ते रक्तातील साखर एकदम वाढवत नाहीत, जे मधुमेहींसाठी आणि वजन कमी करणाऱ्यांसाठी फायदेशीर ठरते. खजुरातील ऊर्जा ही गुळापेक्षा जास्त काळ टिकणारी असते, त्यामुळे वर्कआउटपूर्वी दोन खजूर खाणे उर्जेचा उत्तम स्रोत मानले जाते.
निष्कर्ष काढायचा झाल्यास, जर तुमचे उद्दिष्ट भूक नियंत्रित करणे आणि पोट साफ ठेवणे असेल, तर खजूर हा गुळापेक्षा सरस पर्याय ठरतो. मात्र, जर तुम्हाला जेवणानंतर गोड खाण्याची तीव्र इच्छा होत असेल आणि पचन सुधारायचे असेल, तर गुळाचा एक छोटा खडा खाणे योग्य आहे.
वजन कमी करण्यासाठी या दोन्ही गोष्टींचे सेवन मर्यादित प्रमाणात (दिवसाला १-२ खजूर किंवा १० ग्रॅम गूळ) करणेच श्रेयस्कर ठरते. कोणत्याही एका पदार्थावर अवलंबून न राहता, संतुलित आहार आणि व्यायामासोबत यांचा समावेश केल्यास अपेक्षित परिणाम लवकर दिसून येतात.