एकेकाळी ५० किंवा ६० वयानंतर होणारा कॅन्सर आता विशी आणि तिशीतील तरुणांमध्येही मोठ्या प्रमाणावर दिसून येत आहे. बदलती जीवनशैली आणि खाण्यापिण्याच्या सवयी याला मोठ्या प्रमाणावर कारणीभूत आहेत.
तरुणांमध्ये कॅन्सर वाढण्याची ५ प्रमुख कारणे
१. अल्ट्रा-प्रोसेस्ड फूडचे अतिसेवन: आजची पिढी मोठ्या प्रमाणावर पॅकेज्ड फूड, प्रिझर्व्हेटिव्ह असलेले पदार्थ आणि जंक फूड खात आहे. या पदार्थांमध्ये असणारी रसायने शरीरातील पेशींच्या रचनेत बदल घडवून कॅन्सरला निमंत्रण देतात.
२. बैठी जीवनशैली (Sedentary Lifestyle): तासनतास कॉम्प्युटरसमोर बसून काम करणे आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे लठ्ठपणा वाढतो. शरीरात वाढलेली चरबी इन्सुलिनच्या पातळीवर परिणाम करते, जे कॅन्सरचे एक मोठे कारण ठरू शकते.
३. अपूरी झोप आणि मानसिक ताण: रात्री उशिरापर्यंत जागणे आणि कामाचा अति ताण यामुळे शरीराची 'इम्युन सिस्टम' (रोगप्रतिकारक शक्ती) कमकुवत होते. यामुळे शरीराला खराब पेशी नष्ट करणे कठीण जाते.
४. पर्यावरणातील विषारी घटक: हवा आणि पाण्यातील वाढते प्रदूषण, तसेच प्लास्टिकच्या भांड्यांचा अतिवापर यामुळे सूक्ष्म प्लास्टिक (Micro-plastics) शरीरात जातात, जे हार्मोनल संतुलन बिघडवतात.
५. व्यसनांचे वाढते प्रमाण: कमी वयात धूम्रपान, मद्यपान किंवा ई-सिगारेट (Vaping) चे वाढते आकर्षण फुफ्फुस, तोंड आणि पोटाच्या कॅन्सरला कारणीभूत ठरत आहे.
यावर उपाय म्हणून डॉक्टरांनी कॅन्सरपासून बचावासाठी सांगितले ४ तातडीचे उपाय :
१. नैसर्गिक आहाराकडे वळा: तुमच्या आहारात जास्तीत जास्त फळे, पालेभाज्या आणि कडधान्यांचा समावेश करा. साखर आणि रिफाईंड तेलाचा वापर कमीत कमी करा.
२. नियमित हालचाल आणि व्यायाम: दिवसभरात किमान ३० ते ४० मिनिटे वेगाने चालणे किंवा व्यायाम करणे अनिवार्य करा. यामुळे रक्ताभिसरण सुधारते आणि शरीरातील टॉक्सिन्स बाहेर पडतात.
३. नियमित आरोग्य तपासणी (Screening): जर तुमच्या कुटुंबात कॅन्सरचा इतिहास असेल किंवा शरीरात काही बदल (उदा. न भरून येणारी जखम, गाठ) जाणवत असतील, तर उशीर न करता डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या.
४. व्यसनांपासून दूर राहा: तंबाखू, मद्य आणि सिगारेटचा पूर्णपणे त्याग करा. आरोग्याला हानी पोहोचवणारी कोणतीही सवय वेळीच बदलणे हाच कॅन्सरपासून वाचण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे.