बैठे काम करणाऱ्यांसाठी आणि रक्तातील साखरेवर नियंत्रण मिळवू इच्छिणाऱ्यांसाठी 'सोलियस पुश-अप्स' (Soleus Push-ups) हा एक क्रांतिकारक शोध मानला जातो. शास्त्रज्ञांच्या मते, हा छोटासा व्यायाम जिममध्ये तासनतास घाम गाळण्यापेक्षाही काही बाबतीत अधिक प्रभावी ठरू शकतो.
आजच्या धावपळीच्या आणि बैठ्या जीवनशैलीत मधुमेह (Diabetes) आणि रक्तातील वाढती साखर ही मोठी समस्या बनली आहे. अनेकदा जेवणानंतर रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढते (Sugar Spike), जी आरोग्यासाठी घातक असते. पण तुम्हाला माहीत आहे का? तुमच्या पायाच्या पोटरीमध्ये असलेला एक छोटासा स्नायू यावर नियंत्रण मिळवू शकतो. या स्नायूचे नाव आहे — सोलियस मसल (Soleus Muscle).
काय आहे 'सोलियस मसल' आणि त्याचे महत्त्व?
आपल्या पोटरीच्या खाली असलेल्या स्नायूंना 'सोलियस' म्हणतात. या स्नायूचे वैशिष्ट्य म्हणजे, तो रक्तातील ग्लुकोज आणि फॅट्स जाळण्यासाठी इंधन म्हणून रक्ताचा वापर करतो, साठवलेल्या ऊर्जेचा (Glycogen) नाही. त्यामुळे हा स्नायू सक्रिय केल्यावर रक्तातील साखर वेगाने कमी होण्यास मदत होते.
व्यायाम कसा करावा? (Soleus Push-ups)
हा व्यायाम तुम्ही ऑफिसमध्ये काम करताना, टीव्ही पाहताना किंवा जेवणानंतर खुर्चीवर बसल्या जागी करू शकता:
१. स्थिती: खुर्चीवर आरामात बसा आणि पाय जमिनीवर सपाट ठेवा.
२. कृती: पायाचे पंजे (बोटे) जमिनीला टेकलेले ठेवून, टाचा (Heels) वर उचला.
३. ताण: टाचा जितक्या वर नेता येतील तितक्या न्या, ज्यामुळे तुमच्या पोटरीवर हलका ताण येईल.
४. पुनरावृत्ती: टाचा पुन्हा खाली टेकवा आणि ही क्रिया सतत दहा मिनिटे करत राहा.
या व्यायामाचे फायदे:
शुगर स्पाईकवर नियंत्रण: जेवणानंतर हा व्यायाम केल्याने रक्तातील इन्सुलिनची गरज कमी होते आणि साखरेची पातळी स्थिर राहते.
बैठे काम करणाऱ्यांसाठी वरदान: जे लोक तासनतास खुर्चीवर बसून असतात, त्यांच्या शरीरातील मेटाबॉलिजम (Metabolism) वाढवण्यासाठी हा सर्वोत्तम मार्ग आहे.
कमी कष्ट, जास्त फायदा: हा व्यायाम करण्यासाठी तुम्हाला धावण्याची किंवा जड वजन उचलण्याची गरज नाही. हा 'कमी श्रमाचा' पण 'उच्च परिणामाचा' व्यायाम आहे.
महत्त्वाची टीप:
हा व्यायाम करण्यासाठी कोणतीही विशेष वेळ नाही, पण जेवणानंतर १० ते १५ मिनिटे हा सराव केल्यास त्याचे परिणाम अधिक चांगल्या प्रकारे दिसून येतात.