१२ कोचची नॉन-AC ट्रेन, आजपर्यंत मिळाल्या नाहीत अशा १० सेवा मिळणार; प्रवाशांना मोठा फायदा!
By ऑनलाइन लोकमत | Updated: April 19, 2026 12:22 IST2026-04-19T12:02:26+5:302026-04-19T12:22:42+5:30
Central Railway Non AC 12 Coach Mumbai Local Train: मध्य रेल्वेच्या ताफ्यात दाखल झालेल्या पहिल्या नॉन-एसी लोकल ट्रेनची वैशिष्ट्ये प्रवाशांसाठी अतिशय उपयुक्त ठरणारी आहेत. जाणून घ्या...

Central Railway Non AC 12 Coach Local Train: मध्य रेल्वेने स्वयंचलित दरवाजा बंद होण्याच्या सुविधेने सुसज्ज असलेली अत्याधुनिक १२ डब्यांची विना-वातानुकूलित इएमयू रेक सादर केली आहे, ज्यामुळे उपनगरीय रेल्वे सुरक्षा आणि प्रवासी सोयीमध्ये एक महत्त्वपूर्ण प्रगती साधली आहे.

नव्याने विकसित केलेल्या या रेकमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आणि प्रवासी-केंद्रित वैशिष्ट्ये एकत्रित केली आहेत, तसेच विना-वातानुकूलित उपनगरीय सेवांची परवडणारी किंमत आणि सुलभता कायम ठेवली आहे. विशेषतः मुंबईसारख्या जास्त गर्दीच्या उपनगरीय विभागांमध्ये हा उपक्रम भारतीय रेल्वेच्या प्रवासी सुरक्षा सुधारण्याच्या वचनबद्धतेशी सुसंगत आहे.

स्वयंचलित दरवाजा असलेल्या नवीन विना-वातानुकूलित इएमयू रेकची प्रमुख वैशिष्ट्ये अशी की, अँटी-ड्रॅग वैशिष्ट्यासह स्वयंचलित दरवाजा प्रणाली, या रेकमध्ये अँटी-ड्रॅग यंत्रणा असलेले प्रगत स्वयंचलित स्लाइडिंग दरवाजे (फेवेली बनावटीचे) बसवलेले आहेत, जे अपघाती पडणे आणि असुरक्षित प्रवास पद्धती टाळून प्रवाशांची सुरक्षितता लक्षणीयरीत्या वाढवतात.

रेकला अधिक रुंद दरवाजे आणि सुधारित ग्रॅब पोलची व्यवस्था देण्यात आली आहे. द्वितीय वर्गात स्टेनलेस स्टीलची आसने आणि प्रथम वर्गात गादीची आसने आहेत.

दरवाजांवर लूव्हर्स आणि रुंद खिडक्या देण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे दरवाजे बंद असतानाही हवेचा चांगला प्रवाह आणि नैसर्गिक प्रकाश मिळतो. रूफ माउंटेड व्हेंटिलेशन युनिट्स (RMVU) आहेत, जे सध्याच्या प्रणालींपेक्षा जास्त, म्हणजेच १०,००० m³/तास या दराने ताजी हवा पुरवतील.

प्रवाशांची ये-जा आणि हवा खेळती राहण्यासाठी, तसेच रेकमध्ये गर्दीचे आणि हवेचे चांगले वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी, एकमेकांना जोडलेल्या डब्यांसह (६+३ रचना) उत्तम व्हेस्टिब्युल कनेक्टिव्हिटी (अर्धे गँगवे) देण्यात आली आहे.

रेकमध्ये बाह्य रीसेट सुविधेसह सुधारित आपत्कालीन अलार्म प्रणाली बसवण्यात आली आहे, ज्यामुळे गर्दीच्या डब्यांमध्ये प्रवेश न करता त्वरित प्रणाली पूर्ववत करता येते. आपत्कालीन परिस्थितीत लोकांना बाहेर काढण्यासाठी अनेक ठिकाणी सरकत्या दरवाजांचे नळीच्या आकाराचे विभाजक बसवण्यात आले आहेत.

आपत्कालीन परिस्थितीत अधिक सुलभतेने पोहोचता यावे यासाठी रुंद शिड्या देण्यात आल्या आहेत. रेकमध्ये प्रगत अशी धूर आणि उष्णता ओळखणारी प्रणाली, जलद प्रतिसादासाठी ड्रायव्हिंग कॅबमध्ये सतर्कता यंत्रणा बसवलेली आहे.

प्रवासातील सुरक्षा आणि देखरेख वाढवण्यासाठी सर्व प्रवासी डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवलेले आहेत. कर्मचारी आवाज आणि व्हिडिओ रेकॉर्डिंग प्रणाली (CVVRS) स्थापित, कामाची परिस्थिती सुधारण्यासाठी वातानुकूलित ड्रायव्हिंग कॅब.

विना-वातानुकूलित उपनगरीय गाड्यांमध्ये स्वयंचलित दरवाजा बंद करण्याची सुविधा सुरू करणे, हे क्षमतेशी तडजोड न करता प्रवाशांची सुरक्षा वाढवण्याच्या दिशेने उचललेले एक परिवर्तनकारी पाऊल आहे.

या डिझाइनमध्ये व्हॅस्टिब्यूल्स (प्रवेशद्वार) आणि उच्च-क्षमतेच्या व्हेंटिलेशन सिस्टीमसारख्या नाविन्यपूर्ण अभियांत्रिकी उपायांद्वारे व्हेंटिलेशनच्या (हवा खेळती ठेवण्याच्या) आव्हानांवरही तोडगा काढण्यात आला आहे.

हा उपक्रम मध्य रेल्वेच्या मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कचे आधुनिकीकरण करण्याच्या आणि अधिक सुरक्षित, अधिक कार्यक्षम व प्रवासी-स्नेही सेवा सुनिश्चित करण्याच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांचा एक भाग आहे.

मध्य रेल्वेची स्वयंचलित दरवाजा बंद करण्याची सुविधा असलेली नवीन १२-डब्यांची विना-वातानुकूलित उपनगरीय इएमयू रेक, सुरक्षित उपनगरीय प्रवासाच्या दिशेने एक अग्रगण्य पाऊल आहे.

दरम्यान, अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार तिचा सांगाडा हा एसी लोकलचा असून, काही उपकरण एसी लोकलचीच आहेत. परंतु, यामध्ये काही आसनसंख्या कमी करून उभ्या प्रवाशांसाठी जागा वाढवण्यात आली आहे. दरम्यान, या लोकलची एकूण ५ हजार ७०० प्रवासी वाहून नेण्याची क्षमता आहे.

या गाडीत एक अतिरिक्त फर्स्ट क्लास डबा देण्यात दिला आहे. दोन्ही टोकांना लगेज कंपार्टमेंट, मोठ्या खिडक्या, लुव्हर असलेले दरवाजे व १२ डब्यांच्या रचनेत ३ व्हेस्टिब्यूल कोचेस तसेच १,००३ आसने आहेत, जी नियमित गाड्यांतील १,०२८ आसनांपेक्षा कमी आहेत.

















