Gold Purity Guide : सोन्याचे दागिने खरेदी करायला गेल्यावर आपल्याला नेहमी २२ कॅरेट किंवा १८ कॅरेटचेच पर्याय दाखवले जातात. २४ कॅरेट सोने हे ९९.९% शुद्ध असते, हे माहित असूनही त्याचे दागिने का मिळत नाहीत? असा प्रश्न अनेक ग्राहकांना पडतो. गुंतवणुकीसाठी २४ कॅरेट उत्तम असले तरी, परिधान करण्यासाठी २२ किंवा १८ कॅरेटचे सोने का निवडले जाते, यामागील तांत्रिक आणि व्यावहारिक कारणे समजून घेणे आवश्यक आहे.
'ही' आहेत ५ प्रमुख कारणे
१. सोन्याचा कमालीचा मऊपणा
२४ कॅरेट सोने हे अत्यंत मऊ आणि लवचिक असते. इतके की, हाताने थोडा दाब दिला तरी त्याचा आकार बदलू शकतो. त्यामुळे अशा सोन्याचे दागिने बनवणे अशक्यप्राय असते, कारण ते आपला आकार टिकवून ठेवू शकत नाहीत.
२. टिकाऊपणाचा अभाव
दैनंदिन वापरासाठी २४ कॅरेटचे दागिने अजिबात योग्य नसतात. ते लवकर खराब होतात, त्यावर ओरखडे पडतात आणि सोन्याची झीज होण्याची शक्यता जास्त असते. याउलट, २२ कॅरेट सोन्यात तांबे किंवा चांदी यांसारखे धातू मिसळल्यामुळे त्याला मजबुती येते.
३. नक्षीकाम आणि डिझाइनमध्ये अडथळा
बारीक नक्षीकाम असलेले दागिने २४ कॅरेट सोन्यात तयार करता येत नाहीत. मऊपणामुळे हे सोने पसरते आणि डिझाइनचा रेखीवपणा निघून जातो. दागिन्यांची सुंदरता टिकवण्यासाठी त्यात कडकपणा असणे गरजेचे असते, जो २२ कॅरेटमध्ये मिळतो.
४. हिरे आणि खड्यांची सुरक्षितता
जर तुम्हाला हिऱ्याचे दागिने बनवायचे असतील, तर २४ कॅरेट सोने सर्वात धोकादायक ठरू शकते. मऊ सोने हिऱ्याला घट्ट पकडून ठेवू शकत नाही, त्यामुळे मौल्यवान हिरा पडून जाण्याची भीती असते. म्हणूनच हिऱ्याच्या दागिन्यांसाठी १८ कॅरेट सोन्याला प्राधान्य दिले जाते.
५. मजबूतीसाठी अन्य धातूंचे मिश्रण
२२ कॅरेट सोन्यात ९१.६% शुद्ध सोने असते, तर उर्वरित भागात इतर धातूंची भेसळ केली जाते. यामुळे दागिना वर्षानुवर्षे नवा कोरा दिसतो आणि त्याचा आकार बिघडत नाही.
गुंतवणुकीसाठी की वापरासाठी? असा निवडा योग्य पर्याय
| सोन्याचा प्रकार | शुद्धता | सर्वोत्तम वापर |
| २४ कॅरेट | ९९.९ % | नाणी किंवा बिस्किटे खरेदी करून गुंतवणूक करण्यासाठी. |
| २२ कॅरेट | ९१.६ % | लग्नसराईचे किंवा नियमित वापरण्याचे दागिने तयार करण्यासाठी. |
| १८ कॅरेट | ७५.० % | हिरे आणि खड्यांचे जडवलेले दागिने बनवण्यासाठी. |
ग्राहक म्हणून काय काळजी घ्यावी?
BIS हॉलमार्क: दागिने खरेदी करताना नेहमी 'बीआयएस हॉलमार्क' तपासा. यामुळे तुम्हाला शुद्धतेची खात्री मिळते.
कॅरेटची तपासणी: तुमच्या गरजेनुसार कॅरेट निवडा. गुंतवणुकीसाठी २४ कॅरेट आणि दागिन्यांसाठी २२/१८ कॅरेट हाच आर्थिकदृष्ट्या शहाणपणाचा निर्णय ठरतो.