आजच्या वेगवान युगात 'तणाव' (Stress) हा आपल्या आयुष्याचा एक भाग झाला आहे. मग तो कामाचा असो, घरगुती जबाबदाऱ्यांचा असो किंवा भविष्याची चिंता. तणाव कमी करण्यासाठी महागड्या ट्रिप किंवा थेरपीची नेहमीच गरज नसते; काहीवेळा आपल्या दैनंदिन सवयींमध्ये छोटे बदल करूनही आपण मानसिक शांतता मिळवू शकतो. त्यासाठी दैनंदिन जीवनात काही सवयी लावून घ्यायला हव्यात.
१. 'डीप ब्रीदिंग' चा सराव करा
जेव्हा तुम्हाला खूप जास्त तणाव जाणवेल, तेव्हा दोन मिनिटे डोळे मिटून दीर्घ श्वास घ्या आणि सोडा. हे तुमच्या मज्जासंस्थेला शांत करण्याचे काम करते आणि मनाला स्थिर करते.
२. शारीरिक हालचाल आणि व्यायाम
व्यायाम केल्याने शरीरात 'एंडोर्फिन' नावाचे आनंदी संप्रेरक तयार होतात. जर तुम्हाला जिमला जाणे कंटाळवाणे वाटत असेल, तर तुमची आवडती गाणी लावून झुंबा (Zumba) किंवा डान्स करा. यामुळे ताण पळून जातो आणि उत्साह वाढतो.
३. डिजिटल डिटॉक्स
दिवसभर मोबाईल, लॅपटॉप आणि सोशल मीडियाच्या सततच्या नोटिफिकेशनमुळे मेंदू थकून जातो. दिवसातून किमान एक तास या गॅझेट्सपासून लांब राहा. निसर्गाच्या सानिध्यात वेळ घालवा किंवा शांत बसून चहा/कॉफीचा आस्वाद घ्या.
४. तुमच्या छंदाला वेळ द्या
मन रमवण्यासाठी छंद जोपासणे हा उत्तम उपाय आहे. तुम्हाला कुकिंग, बेकिंग आवडत असेल, तर एखादी नवीन डिश करून पहा. पदार्थांचा सुगंध आणि करण्याची प्रक्रिया तुम्हाला तणावापासून दूर नेते.
५. दिवसाचे नियोजन करा
अनेकदा कामाचा डोंगर पाहून आपल्याला ताण येतो. अशा वेळी कामाची यादी करा आणि सर्वात महत्त्वाचे काम आधी पूर्ण करा. कामे वेळेत पूर्ण झाली की मनावरचा ताण कमी होतो.
६. पुरेशी झोप घ्या
झोप पूर्ण न होणे हे तणावाचे सर्वात मोठे कारण आहे. रात्री किमान ७-८ तासांची शांत झोप घेतल्याने मेंदूला विश्रांती मिळते आणि दुसऱ्या दिवशी तुम्ही नव्या जोमाने कामाला लागू शकता.
७. कृतज्ञता व्यक्त करा
दिवसभरात घडलेल्या चांगल्या गोष्टींची नोंद करा. आपल्याकडे काय नाही यापेक्षा काय आहे, यावर लक्ष केंद्रित केल्यास नकारात्मक विचार दूर होतात आणि आयुष्यात सकारात्मकता वाढते, ज्यामुळे ताण आपोआप कमी होऊन नाहीसा होऊ लागतो.