Cancer Prevention Tips: कर्करोग (Cancer) हे नाव ऐकलं की मनात भीती निर्माण होते, पण योग्य वेळी निदान आणि प्रतिबंधात्मक काळजी घेतल्यास या आजारावर मात करणे शक्य आहे. जागतिक स्तरावर महिलांमध्ये स्तनांचा कर्करोग आणि गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग यांसारख्या समस्या वाढत आहेत. ४ फेब्रुवारी रोजी असलेल्या जागतिक कर्करोग दिनानिमित्त, महिलांनी स्वतःच्या आरोग्यासाठी कोणती पूर्व काळजी घ्यावी, हे जाणून घेऊया.
महिलांसाठी महत्त्वाचे प्रतिबंधात्मक उपाय:
१. स्तनांची स्वयं-तपासणी (Breast Self-Examination): प्रत्येक महिलेने वयाच्या विशीनंतर महिन्यातून एकदा स्वतःच्या स्तनांची तपासणी करावी. कोणताही असामान्य बदल, गाठ किंवा त्वचेचा रंग बदललेला आढळल्यास त्वरित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. वयाच्या ४० नंतर दरवर्षी 'मॅमोग्राफी' करणे फायदेशीर ठरते.
२. पॅप स्मीअर टेस्ट (Pap Smear Test): गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग (Cervical Cancer) टाळण्यासाठी ही टेस्ट अत्यंत महत्त्वाची आहे. विवाहीत महिलांनी दर ३ वर्षांनी ही चाचणी करून घ्यावी. यामुळे कर्करोग होण्यापूर्वीच्या बदलांचे निदान वेळेत होऊ शकते.
३. वजन आणि आहार यावर नियंत्रण: लठ्ठपणा हे कर्करोगाचे एक प्रमुख कारण असू शकते. आहारात प्रक्रिया केलेले अन्न (Processed Food), जास्त साखर आणि लाल मांस (Red Meat) टाळावे. त्याऐवजी हिरव्या पालेभाज्या, फळे आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करावा.
४. लसीकरण (Vaccination): गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगापासून संरक्षणासाठी 'HPV लस' उपलब्ध आहे. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार योग्य वयात ही लस घेतल्यास कर्करोगाचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.
५. व्यसनांपासून दूर राहा: तंबाखू, ओले तंबाखू, मद्यपान किंवा धूम्रपान यांसारख्या व्यसनांमुळे तोंडाचा आणि फुफ्फुसांचा कर्करोग होण्याचा धोका वाढतो. या सवयींपासून लांब राहणे हाच उत्तम बचाव आहे.
'या' लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका:
शरीरावर कुठेही न दुखणारी गाठ येणे.
अचानक वजन वेगाने कमी होणे.
दीर्घकाळ टिकणारा खोकला किंवा आवाजातील बदल.
मासिक पाळी व्यतिरिक्त किंवा रजोनिवृत्तीनंतरही रक्तस्त्राव होणे.