उन्हाळा वाढला की आपल्याला एसी किंवा फॅनशिवाय चैन पडत नाही. पण अनेकदा असं होतं की, गारवा तर हवा असतो, पण जास्त वेळ एसीमध्ये बसल्याने किंवा फॅनच्या थेट वाऱ्यामुळे डोकं जड होतं किंवा दुखायला लागतं. याला 'कोल्ड स्टिम्युलस हेडएक' (Cold Stimulus Headache) किंवा साध्या भाषेत वाऱ्याचा त्रास असंही म्हणतात.
जर तुम्हालाही हा त्रास होत असेल, तर यावर काही प्रभावी आणि सोपे उपाय खालीलप्रमाणे आहेत:
उन्हाळ्यात शरीराचं तापमान आणि बाहेरचं तापमान यात मोठी तफावत असते. अशा वेळी एसी किंवा फॅनचा वारा जेव्हा थेट आपल्या डोक्याला किंवा कपाळाला लागतो, तेव्हा रक्तवाहिन्या आकुंचन पावतात आणि डोकेदुखी सुरू होते. हे टाळण्यासाठी खालील काळजी घ्या:
१. थेट वारा अंगावर घेणे टाळा
फॅन किंवा एसीचा वारा थेट तुमच्या कपाळावर किंवा डोक्यावर येऊ देऊ नका. एसीच्या 'स्विंग' मोडचा वापर करा किंवा फॅनची दिशा थोडी बाजूला ठेवा. वारा थेट लागल्याने कपाळाच्या नसांवर ताण येतो आणि सायनसचा त्रासही उद्भवू शकतो.
२. एसीचे तापमान योग्य ठेवा (२४°C ते २६°C)
बाहेर ४० अंशाच्या वर तापमान असताना एसी १८ अंशावर चालवणं शरीरासाठी घातक ठरू शकतं. तापमानातील हा मोठा बदल डोकेदुखीचं मुख्य कारण ठरतो. त्यामुळे एसीचं तापमान नेहमी २४°C ते २६°C दरम्यान ठेवा. यामुळे शरीराला गारवाही मिळतो आणि तापमानाचा झटका (Temperature Shock) बसत नाही.
३. हायड्रेशनकडे लक्ष द्या (पाणी भरपूर प्या)
एसी आणि फॅनमधील हवा कोरडी (Dry) असते, जी शरीरातील ओलावा शोषून घेते. शरीरात पाणी कमी झालं की डोकेदुखी सुरू होते. त्यामुळे एसीत बसले असतानाही थोड्या थोड्या वेळाने पाणी पीत राहा. लिंबू सरबत किंवा शहाळ्याचे पाणी घेतल्यास अधिक फायदा होतो.
४. हवेत ओलावा ठेवा (Humidity Control)
एसीमुळे खोलीतील हवा अतिशय कोरडी होते. ही कोरडी हवा नाकातील पडद्यांना (Membranes) कोरडं करते, ज्यामुळे डोकेदुखी होते. उपाय म्हणून एसी सुरू असताना खोलीत एका कोपऱ्यात एका मोठ्या वाटीत पाणी भरून ठेवा. यामुळे हवेत ओलावा टिकून राहतो.
५. डोक्यावर हलका सुती कपडा घ्या
जर तुम्हाला फॅनशिवाय झोप येत नसेल आणि फॅनमुळे डोकं दुखत असेल, तर झोपताना डोक्यावरून एखादा पातळ सुती कपडा किंवा ओढणी पांघरून घ्या. यामुळे वारा थेट कपाळाला लागणार नाही आणि तुम्हाला शांत झोप लागेल.
६. एकदम एसीतून बाहेर किंवा बाहेरून एसीत येऊ नका
कडक उन्हातून आल्यावर लगेच एसी सुरू करून त्यासमोर बसू नका. आधी शरीराचे तापमान सामान्य होऊ द्या आणि मगच कुलर किंवा एसी सुरू करा. तसेच एसी असलेल्या खोलीतून एकदम कडक उन्हात जाणंही टाळा.