दिवसभरासाठी पुरेशी झोप घेतली तरीही सतत झोप येणे, कमी कष्टात दमायला होणे आणि वारंवार डोळे मिटल्यासारखे वाटणे ही लक्षणे अनेकांना जाणवतात. अनेकदा आपण याकडे साधा थकवा म्हणून पाहतो, पण प्रत्यक्षात शरीरात काही महत्त्वाचे घटक कमी झाल्याची ही चिन्हे असू शकतात. या गोष्टी वेळेवर ओळखल्या नाहीत तर दैनंदिन कामावर, एकाग्रतेवर आणि एकूण आरोग्यावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
सतत झोप येण्यामागे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे आयर्नची कमतरता. शरीरात आयर्न कमी झाल्यास हिमोग्लोबिनची पातळी घटते आणि त्यामुळे शरीराच्या पेशींना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. यामुळे थकवा, अशक्तपणा आणि दिवसभर झोप येण्याची समस्या वाढते. यासोबतच व्हिटामिन B12 आणि व्हिटामिन D यांची कमतरता देखील तितकीच महत्त्वाची असते. (Do you feel sleepy all day? t's not laziness, but the body is feeling the lack of 'these' elements....)व्हिटामिन B12 मज्जासंस्थेसाठी आवश्यक असल्यामुळे त्याची कमतरता झाली तर सुस्ती, थकवा आणि एकाग्रतेचा अभाव जाणवतो. व्हिटामिन D कमी असल्यास शरीरात ऊर्जा कमी वाटते आणि सतत दमल्यासारखे वाटते.
याशिवाय, शरीरातील साखरेची पातळी असंतुलित असणे, पाणी कमी पिणे किंवा योग्य आहार न घेणे यामुळेही अशा प्रकारची सुस्ती येऊ शकते. काही वेळा ताणतणाव, अपुरी झोप किंवा अनियमित दिनचर्या यामुळेही दिवसभर डुलकी येते. त्यामुळे हे फक्त एका कारणामुळे होत नाही, तर अनेक गोष्टी एकत्रितपणे त्यामागे असतात.
या समस्येवर उपाय करण्यासाठी सर्वात आधी आहाराकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. आयर्न वाढवण्यासाठी पालक, मेथी, बीट, डाळी, खजूर आणि गूळ यांसारखे पदार्थ खावेत. व्हिटामिन B12 साठी दूध, दही आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थ उपयुक्त ठरतात. व्हिटामिन D साठी सकाळच्या उन्हात काही वेळ बसणे हा सर्वात सोपा उपाय आहे. तसेच प्रथिनयुक्त आहार घेतल्यास शरीराला ऊर्जा मिळते आणि थकवा कमी होतो.
पाण्याचे प्रमाणही पुरेसे ठेवणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. शरीरात पाण्याची कमतरता झाली की लगेच थकवा आणि झोप येऊ लागते. त्यामुळे दिवसातून वेळोवेळी पाणी पिण्याची सवय ठेवावी. त्याचबरोबर नियमित व्यायाम करणे, चालणे किंवा हलका व्यायाम केल्यास शरीरात ऊर्जा वाढते आणि झोपेचा ताण कमी होतो. झोपेची वेळही निश्चित असणे गरजेचे आहे. रात्री उशिरापर्यंत मोबाइल वापरणे किंवा अपुरी झोप घेणे यामुळे दिवसभर डुलकी येते. त्यामुळे किमान 7-8 तासांची चांगली झोप घेणे आवश्यक आहे.