कोकण आणि गोव्याच्या जेवणाची चव ही 'कढी'शिवाय अपूर्ण आहे. या भागातील कढी म्हणतो, तेव्हा सहसा डोळ्यासमोर येते नारळाच्या दुधाची सोलकढी! पण, गोव्याची 'तिवळ' किंवा 'फुटी कढी' ही अशी एक आगळीवेगळी रेसिपी आहे, ज्यात नारळाच्या दुधाचा वापर न करता केवळ कोकम आणि मसाल्यांचा वापर केला जातो. हे पेय केवळ चविष्टच नाही, तर आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी आहे.
तिवळ रेसिपी (Futi Kadhi Recipe)
साहित्य:
कोकम: ३-४ भिजवलेली कोकम (किंवा २ चमचे कोकम आगळ)
हिरवी मिरची: १-२ (बारीक चिरलेली)
लसूण: ३-४ पाकळ्या (ठेचून घेतलेला)
कोथिंबीर: भरपूर बारीक चिरलेली
पाणी: २ कप
मीठ: चवीनुसार
गूळ/साखर: थोडीशी (चवीला संतुलन देण्यासाठी)
कृती:
१. अर्क काढा: एका भांड्यात कोकम १०-१५ मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवा. त्यानंतर कोकम हाताने चोळून त्याचा गडद अर्क काढून घ्या.
२. मसाले मिसळा: या अर्कात बारीक चिरलेली हिरवी मिरची, ठेचलेला लसूण आणि ताजी कोथिंबीर घाला.
३. चव संतुलित करा: चवीनुसार मीठ आणि थोडासा गूळ किंवा साखर घालून नीट मिक्स करा.
४. मुरवत ठेवा: हे मिश्रण ५-१० मिनिटे तसेच बाजूला ठेवा, जेणेकरून लसूण, मिरची आणि कोथिंबीरची चव पाण्यात नीट उतरेल.
५. सर्व्ह करा: तुम्हाला आवडत असल्यास हे पेय गाळून घ्या किंवा तसेच थंडगार सर्व्ह करा.
महत्त्वाची टीप:
तिवळ बनवताना लसूण ठेचून टाकल्याने त्याचा स्वाद अधिक खुलतो. हे पेय ताजे असतानाच पिणे अधिक फायदेशीर ठरते. शक्यतो हे पेय रोज जेवणानंतर प्यावे.
तिवळ (फुटी कढी) पिण्याचे फायदे
१. उत्तम पाचक: जड जेवणानंतर तिवळ प्यायल्याने पचनक्रिया सुधारते आणि अन्नाचे पचन सुलभ होते.
२. पित्तशामक: कोकम हे नैसर्गिकरित्या थंड असते, त्यामुळे उष्णतेचा त्रास किंवा पित्त (Acidity) कमी करण्यासाठी हे सर्वोत्तम पेय आहे.
३. झटपट आणि आरोग्यदायी: हे पेय बनवण्यासाठी गॅस पेटवण्याचीही गरज नाही आणि यात तेलाचा वापर नसल्यामुळे ते 'झिरो कॅलरी' पेयासारखे काम करते.
४. उन्हाळ्यातील थंडावा: प्रखर उन्हात शरीरातील उष्णता नियंत्रित ठेवण्यासाठी हे एक नैसर्गिक 'डिटॉक्स' ड्रिंक आहे.