उन्हाळा म्हटलं की रसाळ, गोड आणि ताज्या फळांची रेलचेल सुरू होते. आंबा, कलिंगड, टरबूज, द्राक्षं, पपई यांसारखी फळं शरीराला थंडावा देतात आणि पाण्याची कमतरता भरून काढतात. मात्र या फळांचा योग्य लाभ घ्यायचा असेल, तर ती खाताना काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणं तितकंच आवश्यक आहे.
सर्वप्रथम, फळं नेहमी स्वच्छ धुऊनच खावीत. अनेक वेळा फळांवर धूळ, जंतू किंवा केमिकल्स (पेस्टिसाइड्स) असू शकतात. (Eating Fruits in Summer is Healthy, But Know When, How Much and Which Fruits to Eat in Extreme Heat)त्यामुळे फळं वाहत्या पाण्यात नीट धुऊन घेणं गरजेचं आहे. विशेषतः द्राक्षं किंवा सफरचंदासारखी फळं खाण्यापूर्वी अधिक काळजी घ्यावी. यामुळे पोटाचे विकार टाळता येतात. उन्हाळ्यात फळं ताजी आणि हंगामीच खाणं उत्तम असतं. हंगामाबाहेरची फळं अनेकदा कृत्रिम पद्धतीने पिकवलेली असतात, जी आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतात. पिकलेली, ताजी आणि नैसर्गिक सुगंध असलेली फळं निवडल्यास त्यातून अधिक पोषणमूल्य मिळतं.
फळं खाण्याची वेळही महत्त्वाची आहे. रिकाम्या पोटी फळं खाल्ल्यास त्यातील पोषक घटक शरीरात चांगल्या प्रकारे शोषले जातात. मात्र जेवणानंतर लगेच फळं खाणं टाळावं, कारण त्यामुळे पचनावर परिणाम होऊ शकतो आणि गॅस, अॅसिडिटीसारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. उन्हाळ्यात कापलेली फळं जास्त वेळ उघड्यावर ठेवणं टाळावं. उष्णतेमुळे ती लवकर खराब होतात आणि त्यात जंतू वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे कापलेली फळं लगेच खाणं किंवा फ्रीजमध्ये ठेवणं अधिक सुरक्षित असतं.
फळं जास्त प्रमाणात खाणंही टाळावं. कितीही पौष्टिक असली तरी अति सेवन केल्यास साखरेचं प्रमाण वाढू शकतं, विशेषतः आंबा किंवा द्राक्षं यांसारख्या गोड फळांबाबत ही काळजी घ्यावी. संतुलित प्रमाणात फळं खाल्ल्यास शरीराला योग्य ऊर्जा आणि पोषण मिळतं. थंड फळं खाण्याची सवयही अनेकांना असते, पण फ्रीजमधून काढलेली खूप थंड फळं लगेच खाणं टाळावं. त्यामुळे घसा दुखणे किंवा पचनाचे त्रास होऊ शकतात. थोडा वेळ बाहेर ठेवल्यानंतरच ती खाणं योग्य ठरतं. उन्हाळ्यात फळं ही आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर असतात, पण त्यांचा योग्य वापर आणि योग्य पद्धतीने सेवन केल्यासच त्याचा पूर्ण फायदा मिळतो.
