उन्हाळ्यात रवा किंवा साध्या उपम्याने अनेकांना ॲसिडिटी किंवा जळजळ होण्याचा त्रास होतो. रवा हा पचायला थोडा जड ठरू शकतो, पण नाचणी (Finger Millet) ही नैसर्गिकरीत्या थंड आणि पचायला हलकी असते. तुमच्या आवडीनुसार, दही आणि गाजर वापरून तयार केलेला हा 'नाचणीचा उपमा' उन्हाळ्यासाठी उत्तम ब्रेकफास्ट ठरेल.
नाचणीमध्ये कॅल्शियम आणि फायबर भरपूर असते, शिवाय ती शरीराला थंडावा देते. दही घातल्यामुळे या उपम्याची चव तर वाढतेच, पण तो अधिक मऊ (Fluffy) होतो. उन्हाळ्यात हा उपमा तुमच्यासाठी एनर्जी बूस्टर ठरेल.
आवश्यक साहित्य:
नाचणीचे पीठ: १ वाटी
पाणी: ४ वाट्या (पिठाच्या चौपट)
दही: २-३ मोठे चमचे (ताजे)
भाज्या: १ मध्यम गाजर (किसलेले किंवा बारीक चिरलेले), १ टोमॅटो (बारीक चिरलेला)
फोडणीसाठी: लसूण पाकळ्या (ठेचून), २-३ हिरव्या मिरच्या, कढीपत्ता, मोहरी, जिरे.
चवीनुसार: मीठ आणि थोडी कोथिंबीर.
तेल/तूप: गरजेनुसार.
कृती (Step-by-Step Recipe):
१. पीठ भाजून घेणे: सर्वात आधी एका कढईत नाचणीचे पीठ मंद आचेवर ३-४ मिनिटे कोरडेच भाजून घ्या. पिठाचा खमंग वास सुटला की एका ताटात काढून ठेवा. (नाचणीचे पीठ लवकर जळते, त्यामुळे सतत हलवत राहा).
२. फोडणी तयार करणे: कढईत तेल किंवा तूप गरम करा. त्यात मोहरी, जिरे, कढीपत्ता आणि ठेचलेला लसूण टाका. लसूण थोडा गुलाबी झाला की हिरव्या मिरच्या घालून परता.
३. भाज्या शिजवणे: आता त्यात चिरलेला टोमॅटो आणि गाजर घाला. थोडं मीठ टाकून भाज्या मऊ होईपर्यंत २ मिनिटे परता.
४. पाण्याचे मिश्रण: एका भांड्यात ४ वाट्या पाणी आणि त्यात २-३ चमचे दही घालून नीट फेटून घ्या. हे दह्याचे पाणी आता कढईतील फोडणीत ओता. चवीनुसार मीठ घालून पाण्याला चांगली उकळी येऊ द्या.
५. उपमा तयार करणे: पाण्याला उकळी आली की आच मंद करा. आता भाजलेले नाचणीचे पीठ हळूहळू पाण्यात टाका आणि दुसऱ्या हाताने सतत ढवळत राहा (जेणेकरून गुठळ्या होणार नाहीत).
६. वाफ काढणे: मिश्रण घट्ट होऊ लागले की झाकण ठेवून २-३ मिनिटे मंद आचेवर वाफ काढा. शेवटी वरून बारीक चिरलेली कोथिंबीर पेरा.
का खावा हा उपमा? (Health Benefits)
No Acidity: नाचणी अल्कधर्मी (Alkaline) असल्याने पित्त होत नाही.
चौपट पाणी: नाचणी पाणी जास्त शोषून घेते, त्यामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकून राहण्यास मदत होते.
दह्याचा थंडावा: दह्यामुळे प्रोबायोटिक्स मिळतात जे पचनशक्ती सुधारतात.