Pudina Farming : शेती हा तोट्याचा व्यवसाय आहे, या कल्पनेने अनेक शेतकरी निराश होत असताना, महाराष्ट्रातील अंबाजोगाई गावाजवळील एका शेतकऱ्याने कठोर परिश्रमातून आणि अचूक नियोजनातून यशाचा नवा अध्याय लिहिला आहे. बाळासाहेब चोपणे यांनी केवळ ४ गुंठे शेतजमिनीवर पुदिन्याची लागवड करून ५ लाखांहून अधिक रुपये कमावले आहेत.
बाळासाहेब यांच्याकडे एकूण २० गुंठे जमीन आहेजि. थे त्यांनी पेरू, आंबा आणि फुलांची झाडे लावली आहेत. मात्र, २०२० मध्ये, एक प्रयोग म्हणून, त्यांनी ४ गुंठ्यात पुदिन्याची लागवड केली. त्यांनी कोणत्याही रासायनिक खतांचा किंवा कीटकनाशकांचा वापर केला नाही. पूर्णपणे सेंद्रिय असल्यामुळे, या पुदिन्याची चव आणि सुगंध बाजारात उपलब्ध असलेल्या इतर पुदिन्यांपेक्षा खूपच चांगला असल्याचे ते म्हणाले.
आठवडा बाजारात विक्री
पुदिना हे एक नाजूक पीक असून त्याला नियमित पाण्याची गरज असते, जे बाळासाहेब आपल्या बोअरवेलद्वारे पुरवत असत. आपला माल दलाल किंवा व्यापाऱ्यांना विकण्याऐवजी, त्यांनी स्वतःच आठवडी बाजारात पुदिना विकायला सुरुवात केली. यातून त्यांना दरमहा सुमारे १० हजार रुपयांचे स्थिर उत्पन्न मिळू लागले. गेल्या पाच वर्षांत, ही छोटी रक्कम ५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त झाली आहे.
'कमी खर्च, जास्त नफा' तंत्रज्ञान
बाळासाहेब आणि त्यांच्या मुलाने मिळून जमिनीच्या या लहानशा तुकड्याचे सोन्याच्या खाणीत रूपांतर केले आहे. त्यांचे 'कमी खर्च, जास्त नफा' देणारे तंत्रज्ञान परिसरातील इतर शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरले आहे.
शेतकरी बाळासाहेब यांनी सांगितले की, कोविड-१९ महामारीच्या काळात त्यांना पुदिन्याच्या लागवडीचे महत्त्व लक्षात आले. त्यांनी चार गुंठ्यात सेंद्रिय पुदिन्याची लागवड केली. ते मंगळवार आणि शुक्रवारी पुदिना विकायला अंबाजोगाईच्या बाजारात जातात. यामुळे त्याला दरमहा १० हजार रुपये, म्हणजेच वर्षाला १ लाख रुपये मिळतात. त्याने उरलेल्या जमिनीवर चिकू, पेरू, आंबा आणि आवळा लावला आहे. इतर शेतकऱ्यांनी आपली शेती सेंद्रिय करावी, हा त्याचा संदेश आहे.
वर्षभर मागणी
पुदिन्यामध्ये औषधी गुणधर्म असून त्याला वर्षभर मागणी असते. चहा, बिर्याणी, पाणीपुरी, चटणी, ज्यूस आणि बर्गर यांसारख्या पदार्थांमध्ये याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. शून्य गुंतवणूक आणि मर्यादित जागेत, हे पीक शेतकऱ्यांसाठी एक नगदी पीक ठरत आहे.