बालाजी आडसूळ
मराठवाडा म्हणजे दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि पारंपरिक पिके या ओळखीला छेद देत कळंब तालुक्यातील नायगाव येथील तरुण शेतकरी मनोज श्रीरंग शितोळे यांनी आधुनिक फुलशेतीतून नवा आदर्श घालून दिला आहे.(Dutch Roses Farmer Success)
अवघ्या ४० गुंठे क्षेत्रात पॉलीहाऊस उभारून ३४ हजार डच गुलाबांची लागवड करत त्यांनी लाखो रुपयांच्या उत्पन्नाचा मार्ग खुला केला आहे.(Dutch Roses Farmer Success)
पारंपरिक विचारांना दिले उत्तर
'मराठवाड्यात फुलशेती शक्य नाही' असा समज आजही अनेकांच्या मनात आहे. पण मनोज शितोळे यांनी हा समज मोडीत काढला.
योग्य नियोजन, तंत्रज्ञानाचा वापर आणि मार्गदर्शनाच्या जोरावर प्रतिकूल हवामानातही फुलपिके यशस्वी होऊ शकतात, हे त्यांनी सिद्ध केले.
त्यांनी आपल्या शेतात ४० गुंठे क्षेत्रात पॉलीहाऊस उभारले. नियंत्रित तापमान, आर्द्रता आणि वातावरणामुळे संवेदनशील पिकांसाठी योग्य वातावरण तयार झाले.
योग्य मार्गदर्शन ठरले निर्णायक
डच गुलाबाची लागवड करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर हवामान अनुकूल नाही, असे अनेकांनी सांगितले.
मात्र, कृषी विभागाचे मार्गदर्शन तसेच तळेगाव येथील एका कन्सल्टन्सीचे दशरथ गवळी यांचे तांत्रिक सहकार्य मिळाले
यामुळे मनोज यांचा आत्मविश्वास वाढला.
३४ हजार रोपांची नियोजनबद्ध लागवड
२० ऑगस्ट रोजी लागवड केली
३४,००० डच गुलाब रोपे
क्षेत्र – ४० गुंठे
लागवडीपासूनच त्यांनी काटेकोर व्यवस्थापन केले
मायक्रो ड्रिपद्वारे पाण्याचा अचूक वापर
संतुलित खत व्यवस्थापन
वेळोवेळी देखभाल
रोगनियंत्रणावर विशेष लक्ष
यामुळे पिकांची वाढ उत्तम झाली.
पहिल्याच तोडणीत दमदार उत्पन्न
पहिल्याच बहरात (फ्लश)
६५,००० फुलांचे उत्पादन
बाजारात प्रति फूल
६ ते ७ रुपये दर
म्हणजेच पहिल्याच तोडणीत समाधानकारक उत्पन्न हाती आले.
अजून आठ बहर बाकी!
डच गुलाब पिकात एकूण ९ बहर (फ्लश) येतात.
* पहिला बहर पूर्ण
* अजून ८ बहर बाकी
म्हणजे पुढील काळात मोठ्या आर्थिक फायद्याची शक्यता आहे.
कमी क्षेत्रात जास्त नफा
ही फुलशेती खालील बाबी सिद्ध करते
* कमी क्षेत्रात जास्त उत्पन्न
* आधुनिक शेतीचे महत्त्व
* पॉलीहाऊस शेतीचा फायदा
* मराठवाड्यातही उच्च मूल्य पिके शक्य
परिसरासाठी प्रेरणादायी प्रयोग
मनोज शितोळे यांची यशोगाथा आता परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे. पारंपरिक पिकांपासून वेगळे विचार करून, तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास शेतीतून स्थिर आणि अधिक उत्पन्न मिळवता येते, हे त्यांनी कृतीतून दाखवून दिले आहे.
मराठवाड्यातील दुष्काळी पट्ट्यातून उभा राहिलेला हा 'गुलाब क्रांती'चा प्रयोग आधुनिक शेतीकडे वाटचाल करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरत आहे.