Matsya Palan Yojana : देशातील मत्स्यपालन व्यवसायाला चालना देण्यासाठी केंद्र सरकारकडून 'प्रधानमंत्री मत्स्य किसान समृद्धी सह-योजना' (PM-MKSSY) अंतर्गत मत्स्यपालन विमा योजना राबवली जात आहे.(Matsya Palan Yojana)
या योजनेत सहभागी होणाऱ्या मत्स्य शेतकऱ्यांना विमा घेतल्यानंतर थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) प्रणालीद्वारे प्रोत्साहन रक्कम त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. या योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना कमाल १ लाखापर्यंत एकरकमी प्रोत्साहन मिळू शकते.(Matsya Palan Yojana)
योजनेचा उद्देश काय?
मत्स्यपालन क्षेत्रात नैसर्गिक आपत्ती, रोगराई किंवा इतर कारणांमुळे होणारे आर्थिक नुकसान कमी करण्यासाठी मत्स्य शेतकऱ्यांना विमा संरक्षण देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. यामुळे मत्स्यपालन व्यवसाय अधिक सुरक्षित आणि शाश्वत करण्यास मदत होते.
प्रोत्साहन रक्कम कशी मिळते?
मत्स्य शेतकरी विमा घेतल्यानंतर विमा प्रीमियमच्या खर्चावर सरकारकडून प्रोत्साहन दिले जाते.
विमा प्रीमियम खर्चाच्या ४०% पर्यंत प्रोत्साहन
अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST) आणि महिलांसाठी अतिरिक्त १०% प्रोत्साहन
ही रक्कम डीबीटी (DBT) द्वारे थेट बँक खात्यात जमा केली जाते.
सामान्य मत्स्यपालन प्रकल्पासाठी लाभ
सामान्य मत्स्यपालन करणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही या योजनेचा लाभ मिळतो.
प्रोत्साहन रक्कम: विमा प्रीमियमच्या ४०%
SC/ST व महिलांसाठी अतिरिक्त १०%
पाणलोट क्षेत्राच्या प्रति हेक्टर २५,००० मर्यादा
कमाल ४ हेक्टरपर्यंत १ लाखापर्यंत लाभ
१ हेक्टरपेक्षा कमी क्षेत्रासाठी प्रोत्साहन रक्कम प्रमाणानुसार (Pro-rata basis) दिली जाते.
सघन मत्स्यपालन प्रकल्पांसाठी लाभ
आधुनिक पद्धतीने मत्स्यपालन करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठीही विशेष तरतूद आहे.
समाविष्ट पद्धती
केज कल्चर (Cage Culture)
RAS (Recirculatory Aquaculture System)
बायो-फ्लॉक (Biofloc)
रेसवे (Raceway)
लाभ
विमा प्रीमियम खर्चाच्या ४०% पर्यंत प्रोत्साहन
SC/ST व महिलांसाठी अतिरिक्त १०%
कमाल प्रोत्साहन रक्कम १ लाख
कमाल पात्र युनिट आकार: १,८०० घनमीटर
विमा संरक्षणात काय समाविष्ट?
या योजनेत विमा कंपन्यांकडून दोन प्रकारचे संरक्षण दिले जाते.
* मूलभूत विमा
नैसर्गिक आपत्ती
दंगली
तृतीय पक्षांकडून झालेल्या दुर्भावनापूर्ण कृतीमुळे झालेले नुकसान
(विमा अटी व शर्ती लागू)
* समग्र विमा
मूलभूत विम्यातील सर्व जोखमी
रोगांमुळे होणारे अतिरिक्त नुकसान
(विमा अटी व शर्ती लागू)
योजनेचा फायदा कोणाला?
मत्स्यपालन करणारे शेतकरी
मत्स्य उत्पादन व्यवसायिक
आधुनिक मत्स्यपालन प्रकल्प राबवणारे उद्योजक
महिला, SC आणि ST प्रवर्गातील मत्स्य शेतकरी
अधिक माहितीसाठी संपर्क
या योजनेविषयी अधिक माहिती किंवा अर्ज प्रक्रियेबाबत मार्गदर्शनासाठी National Fisheries Development Board (NFDB) कडे संपर्क साधता येईल.
टोल फ्री क्रमांक: 1800-425-1660
वेबसाइट:https://nfdp.dof.gov.in