Chia Seeds Farming : कमी पाऊस, हलकी किंवा खडकाळ जमीन आणि डोंगराळ भाग… अशा प्रतिकूल परिस्थितीतही तग धरू शकणारं चिया सीड्स हे पीक आता शेतकऱ्यांसाठी नवा पर्याय ठरत आहे.(Chia Seeds Farming)
अल्प कालावधीत उत्पादन देणारं, कमी खर्चात घेता येणारं आणि बाजारात चांगला दर मिळवून देणारं हे पीक जिल्ह्यात लोकप्रिय होत आहे.(Chia Seeds Farming)
बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शाश्वत शेतीसाठी चिया सीड्स फायदेशीर पर्याय मानला जातो.(Chia Seeds Farming)
जमिनीचा प्रकार आणि हवामान
चिया पिकासाठी हलकी ते मध्यम प्रतीची जमीन अनुकूल ठरते. पाण्याचा कमी वापर, कमी खत खर्च आणि साधी निगा राखली तरी हे पीक चांगले उत्पादन देते.
जिल्ह्यातील कोरडे व उष्ण हवामान या पिकासाठी पोषक असल्याने लागवड क्षेत्र वाढण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
कमी कालावधीत उत्पादन
पेरणीनंतर ५ ते ८ दिवसांत उगवण
३० ते ४५ दिवसांत पूर्ण वाढ
६० ते ७० दिवसांत फुलोरा
सुमारे ११० ते १२० दिवसांत काढणीस तयार
चार महिन्यांत पीक हाती येते, त्यामुळे जलद उत्पन्नाचा पर्याय म्हणून चिया सीड्सकडे पाहिले जात आहे.
बाजारभाव कसा?
चिया सीड्सला सध्या घाऊक बाजारात साधारण १७० ते २४० रुपये प्रति किलो दर मिळत आहे.
काही ठिकाणी महाराष्ट्रात १७० ते २०० रुपये दराने विक्रीची नोंद आहे.
किरकोळ बाजारात हा दर ३५० ते ८०० रुपये प्रति किलोपर्यंत जातो.
ऑर्गेनिक किंवा ब्रँडेड चिया सीड्ससाठी ५०० ते १००० रुपये प्रति किलो दरही मिळू शकतो.
चांगला दर आणि वाढती मागणी यामुळे शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक स्थैर्याची संधी निर्माण होत आहे.
तालुकानिहाय लागवड क्षेत्र (हेक्टरमध्ये अंदाजे)
मेहकर – १४.५
चिखली – ६६२
लोणार – २३०
सिंदखेडराजा – १४०
खामगाव – २५
शेगाव – ०.३
संग्रामपूर – ११
जिल्ह्यातील विविध भागांत प्रयोगात्मक तसेच व्यापारी तत्त्वावर लागवड सुरू आहे.
आरोग्यदायी बियाणे म्हणून मागणी
चिया सीड्समध्ये फायबर, प्रथिने, ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड, कॅल्शियम, आयर्न आणि अँटीऑक्सिडंट्स मुबलक प्रमाणात असतात.
वजन नियंत्रण, पचन सुधारणा आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जात असल्याने शहरांमध्ये आणि निर्यात बाजारात याला मोठी मागणी आहे.
शेतकऱ्यांसाठी संधी
कमी पाण्यात तग धरणारे, खडकाळ जमिनीतही उत्पादन देणारे आणि चार महिन्यांत हाती येणारे हे पीक बदलत्या हवामानात फायदेशीर ठरू शकते. पारंपरिक पिकांना पर्याय म्हणून चिया सीड्सकडे शेतकरी वळताना दिसत आहेत.
योग्य नियोजन, दर्जेदार बियाणे आणि बाजारपेठेची माहिती यांचा योग्य मेळ साधला तर चिया सीड्स शेतकऱ्यांना कमी खर्चात जास्त नफा देऊ शकते.