एलपीजी गॅस की इंडक्शन, परवडते काय? गॅस संकटात करा स्वयंपाकघराचं बजेट, कशावर किती होतो खर्च...

LPG vs induction which is better for daily cooking : induction cooktop during gas cylinder crisis : गॅस आणि इंडक्शन यापैकी कोणता पर्याय अधिक सोयीचा आणि किफायतशीर ते पाहा...

LPG vs induction which is better for daily cooking

इराण आणि अमेरिकेमधील वाढत्या तणावपूर्ण परिस्थितीचा परिणाम इंधन पुरवठ्यावरही (Induction cooktop during gas cylinder crisis) होत असल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे अनेक ठिकाणी एलपीजी गॅस सिलेंडरचा तुटवडा जाणवू लागला असून घरगुती स्वयंपाकासाठी पर्यायी साधनांचा शोध घेतला जात आहे. अशा परिस्थितीत अनेकजण इंडक्शन कुकटॉप वापरण्याचा विचार करु लागले आहेत. विजेवर चालणारे इंडक्शन हे स्वयंपाकासाठी सोपे आणि झटपट असे साधन मानले जाते. मात्र गॅस आणि इंडक्शन या दोन्ही पर्यायांपैकी नेमके कोणते वापरणे अधिक फायदेशीर आहे, हा प्रश्न अनेकांच्या मनात निर्माण होतो. गॅस आणि इंडक्शन यापैकी कोणता पर्याय अधिक सोयीचा आणि किफायतशीर ठरू शकतो ते पाहूयात...

१. खर्चाच्या दृष्टीने :-

रोज मोठ्या प्रमाणात स्वयंपाक करायचा असेल तर गॅस तुलनेने स्वस्त पडू शकतो. याउलट, कमी स्वयंपाक किंवा लहान कुटुंबासाठी इंडक्शन किफायतशीर ठरू शकते.

२. वेग आणि सोय :-

इंडक्शनवर पदार्थ पटकन गरम होतात आणि तापमान नियंत्रित करणे सोपे असते. गॅसवर कोणत्याही प्रकारची भांडी वापरता येतात. इंडक्शन हे गॅसच्या तुलनेत ५०% वेगाने काम करते. पाणी उकळणे किंवा दूध तापवणे इंडक्शनवर खूप झटपट होते. गॅसवर उष्णता आजूबाजूला पसरते, त्यामुळे स्वयंपाकाला इंडक्शनपेक्षा जास्त वेळ लागतो.

३. सुरक्षितता :-

इंडक्शन अधिक सुरक्षित मानले जाते, कारण त्यामध्ये उघडी पेटती ज्योत नसते. तसेच, इंडक्शनचा वरचा पृष्ठभाग गरम होत नाही, त्यामुळे चटका लागण्याची भीती कमी असते. यात 'ऑटो-कट' फीचर्स असतात. गॅस वापरताना गळती किंवा आगीचा धोका असू शकतो. ज्यामुळे सुरक्षिततेच्या दृष्टीने जास्त काळजी घ्यावी लागते.

४. विजेचा वापर :-

इंडक्शन वापरण्यासाठी सतत वीज आवश्यक असते. गॅस विजेशिवायही वापरता येतो.

५. भांड्यांचा वापर :-

येथे गॅसचा सर्वात मोठा फायदा होतो. तुम्ही मातीची भांडी, स्टील, तांबे किंवा अ‍ॅल्युमिनियम, कोणतेही भांडे वापरू शकता. इंडक्शनसाठी फक्त मॅग्नेटिक तळाची (उदा. इंडक्शन बेस स्टील किंवा कास्ट आयर्न) भांडीच लागतात.

६. जर तुम्हाला सुरक्षित, स्वच्छ आणि झटपट स्वयंपाक हवा असेल तर इंडक्शन चांगला पर्याय ठरू शकतो. पण मोठ्या प्रमाणात रोज स्वयंपाक करायचा असेल आणि वीजेवर अवलंबून राहायचे नसेल तर गॅस अजूनही अधिक सोयीचा पर्याय आहे. जर तात्पुरता पर्याय, सुरक्षितता आणि झटपट स्वयंपाक हवा असेल तर इंडक्शन चांगला पर्याय ठरू शकतो. मात्र रोज मोठ्या प्रमाणात स्वयंपाक करणाऱ्या घरांसाठी गॅस अजूनही अधिक सोयीचा आणि किफायतशीर पर्याय मानला जातो. जर तुम्हाला वेळेची बचत आणि सुरक्षितता हवी असेल, तर इंडक्शन हा उत्तम पर्याय आहे. मात्र, जर तुम्हाला सर्व प्रकारच्या भांड्यांमध्ये स्वयंपाक करायचा असेल, तर गॅस सोयीचा पडतो.

७. गॅस टंचाईच्या काळात 'हायब्रिड किचन' संकल्पना वापरा. म्हणजेच, डाळ-भात किंवा पाणी तापवण्यासाठी इंडक्शन वापरा आणि पोळ्या किंवा तळण्याच्या कामासाठी गॅस वापरा. यामुळे तुमचा सिलेंडर दीड ते दोन महिने आरामात टिकेल. सध्याच्या काळात गॅस आणि इंडक्शन या दोन्हीचा वापर (Hybrid Kitchen) करणे सर्वात फायदेशीर ठरेल.