Gahu Perani : बागायती गव्हाची उशिरा पेरणी १६ नोव्हेंबर ते १५ डिसेंबर या कालावधीत करता येते. या कालावधीसाठी कुठले वाण पेरणीसाठी वापरावे, उशिरा पेरणीमुळे उत्पादनात फरक पडतो का? काय काळजी घ्यावी लागते, हे समजून घेऊयात....
बागायती उशिरा पेरणीबागायती गव्हाच्या वेळेवर पेरणीसाठी नोव्हेंबर महिन्याचा पहिला पंधरवडा ही शिफारस असली, तरी ऊस तोडणीनंतर, तसेच खरीप पिकांच्या काढणीस उशीर होण्याने गहू पिकाची लागवड उशिरा करावी लागते.
बागायत गव्हाच्या उशिरा पेरणीची शिफारस ही १६ नोव्हेंबर ते १५ डिसेंबर या कालावधीसाठी आहे. मात्र, काही ठिकाणी १५ डिसेंबरनंतरही गव्हाची पेरणी केली जाते. वास्तविक १५ नोव्हेंबरनंतर पेरणी केलेल्या प्रत्येक उशिराच्या पंधरवड्यात गव्हाची पेरणी केल्याने एकरी १ क्विंटल उत्पादन कमी मिळते.
कुठले वाण निवडावे : गव्हाच्या बागायती उशिरा पेरणीसाठी एनआयएडब्लू-३४, एकेएडब्लू-४६२७, फुले समाधान (एनआयएडब्लू-१९९४) या जातींची निवड करावी. एकरी ५० ते ६० किलो बियाणे वापरावे. पेरणीपूर्वी प्रति किलो बियाण्यास ३ ग्रॅम कॅप्टन किंवा थायरमची प्रक्रिया करावी. त्यानंतर १५ मिनिटांनी प्रति दहा किलो बियाण्यास २५० ग्रॅम अॅझोटोबॅक्टर आणि २५० ग्रॅम पीएसबी जिवाणू संवर्धकाची प्रक्रिया करावी.
पेरणी कशी करावी : बागायती उशिरा पेरणीसाठी दोन ओळीत १८ सेंमी अंतर ठेऊन रासायनिक खतांच्या पहिल्या हप्त्यासह दोन चाड्याच्या पाभरीने पेरणी करावी. पेरणी ५ ते ६ सेंमी खोल करावी. त्यामुळे उगवण चांगली होते. पेरणी दक्षिणोत्तर करावी. गव्हाची पेरणी उभी-आडवी न करता, एकेरी करावी.
म्हणजे आंतरमशागत करणे सोपे जाते. बियाणे झाकण्यासाठी कुळव उलटा करून चालवावा, म्हणजे बी व्यवस्थित दबून झाकले जाते. जमिनीचा उतार लक्षात घेऊन गव्हासाठी २.५ ते ४ मीटर रुंद आणि ७ ते २५ मीटर लांब आकाराचे सारे पाडावेत.
- ग्रामीण कृषी मौसम सेवा आणि विभागीय संशोधन केंद्र, इगतपुरी
Web Summary : Late-season irrigated wheat planting can be done from November 16th to December 15th. Select varieties like NIADW-34, AKDW-4627, or Phule Samadhan. Use 50-60 kg seed/acre, treat with fungicide and bio-fertilizers. Plant 5-6 cm deep with 18 cm row spacing for optimal yield.
Web Summary : सिंचित गेहूं की देर से बुवाई 16 नवंबर से 15 दिसंबर तक की जा सकती है। एनआईएडीब्ल्यू-34, एकेएडब्ल्यू-4627, या फुले समाधान जैसी किस्में चुनें। 50-60 किग्रा बीज/एकड़ का उपयोग करें, कवकनाशी और जैव उर्वरकों से उपचार करें। इष्टतम उपज के लिए 18 सेमी पंक्ति की दूरी के साथ 5-6 सेमी गहराई पर पौधे लगाएं।